Το έθιμο χάνεται στο πέρασμα των αιώνων. Πρόκειται για μια θρησκευτική, κοινωνική και τελετουργική πρακτική που έχει τις ρίζες της στις κοινές τράπεζες των πρώτων χριστιανών. Συγκεντρώνει περισσότερα από 3000 άτομα και αποτελεί το μεγαλύτερο πανηγύρι στην κεντρική Εύβοια. Σύμφωνα με την προφορική παράδοση η εικόνα της Κοίμησης της Θεοτόκου βρέθηκε στις Πετριές. Οι κάτοικοι εκεί την φύλαξαν στην εκκλησίας τους. Έπειτα από λίγες μέρες η εικόνα εξαφανίστηκε και βρέθηκε κρεμασμένη στο δέντρο κοτσικάς ( κερκίς) έξω από το ναό της Κοίμησης Θεοτόκου στον Οξύλιθο. Θεωρήθηκε ως Θεία ενέργεια και με αφορμή αυτό καθιερώθηκε το πανηγύρι. Η παρασκευή του στιφάδου τελείται στο χώρο της Βυζαντινής εκκλησίας της Κοίμησης Θεοτόκου ο οποίος είναι διαμορφωμένος με τα τραπέζια των οικογενειών και τις εστίες των 150 καζανιών. Ο συντονισμός γίνεται από μία άτυπη επιτροπή στην οποία συμμετέχουν όλοι οι φορείς του χωριού. Η επιτροπή διορίζεται από το Μητροπολίτη Καρυστίας κάθε χρόνο.

Τα κοινωνικοποιητικά χαρακτηριστικά του πανηγυριού προσδιορίζουν την πολιτισμική ταυτότητα του Οξυλιθιώτη (συμμετέχουν στη διοργάνωση πάνω από 300 άτομα).Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συνάντηση μέσα στο χρόνο των Οξυλιθιωτών. Επιπλέον η συνύπαρξη όλων των ηλικιών, κατά τη διαδικασία της παρασκευής του φαγητού και βεβαίως το γεγονός της προσφοράς εθελοντικής εργασίας, κάτι που λειτουργεί για πολλούς ως τάμα στην Παναγία, ή ως υποχρέωση απέναντι στην κοινότητα των κατοίκων. Το έθιμο επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο ακόμα και στα χρόνια της κατοχής, που λόγω έλλειψης κρέατος, έγινε με μελιτζάνες. Ακριβώς για τη σημασία του εθίμου και την αξία της διαχρονικότητάς του ο Σύλλογος των απανταχού Οξυλιθιωτών διατύπωσε αίτημα στην Ακαδημία Αθηνών κέντρο λαογραφίας για την καταγραφή του. Η καταγραφή πραγματοποιήθηκε το 2017 από το διευθυντή ερευνών του κέντρου ελληνικής  λαογραφίας της Ακαδημία Αθηνών κ. Καραχρήστο Γιάννη.