Δελτίo Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς: 14575
Ημερομηνία/Ώρα Υποβολής: 11/02/2026 20:31

Συρμακέσικη Χρυσοκεντητική Τέχνη με χρήση παραδοσιακών υλικών και τεχνικών

1. Τίτλος
Συρμακέσικη Χρυσοκεντητική Τέχνη με χρήση παραδοσιακών υλικών και τεχνικών
2. Άλλη/-ες ονομασία/ες
Χρυσοκεντητική
3. Σύντομη Περιγραφή (έως 150 λέξεις)

Η Συρμακέσικη Χρυσοκεντητική αποτελεί εξαιρετικά σπάνια και εξειδικευμένη μορφή παραδοσιακής εκκλησιαστικής κεντητικής συνδεδεμένη και με παραδοσιακά έργα της κοσμικής ζωής. Η τεχνική αυτή συνδυάζει μεταλλικά νήματα (χρυσόνημα και λεπτό σύρμα χρυσού, αργυρού), μεταξωτά νήματα και ιδιαίτερες βελονιές που απαιτούν υψηλή δεξιοτεχνία, ακρίβεια και μακροχρόνια μαθητεία. Σε αντίθεση με σύγχρονες βιομηχανικές μορφές δημιουργίας κεντημάτων, η τέχνη αυτή διατηρεί παραδοσιακές τεχνικές. Πρόκειται για ζωντανή χειροτεχνία με θεολογικό, συμβολικό και λατρευτικό περιεχόμενο και με συνεχή ιστορική ύπαρξη στον ελληνικό χώρο, καθώς οι ρίζες της ιστορικά ανιχνεύονται στη βυζαντινή περίοδο. Σήμερα η τέχνη θεωρείται εξαιρετικά απειλούμενη, δε διδάσκεται και σπανίζουν τα οργανωμένα εργαστήρια μετάδοσής της με παραδοσιακά υλικά και τεχνικές μεθόδους. Η απώλειά της θα σήμαινε απώλεια πολύτιμης γνώσης που συνδέει τη σύγχρονη Ελλάδα με τη μακραίωνη πολιτιστική της κληρονομιά.

4. Πεδίο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Παραδοσιακή Τεχνογνωσία
5. Περιοχή/ες όπου απαντάται το στοιχείο
Π.Ε. Πειραιώς
6. Λέξεις Κλειδιά
Byzantine gold embroidery
Λαογραφία Βυζαντινή Χρυσοκεντητική
7. Ποια είναι η κοινότητα κληρονομιάς του στοιχείου;

Η γνώση μεταδόθηκε μέσω πενταετούς βιωματικής διδασκαλίας του δηλούντος δίπλα σε παλαιότερο τεχνίτη της. Μετά την απώλειά του τέλη δεκαετίας 1990 αφιερώθηκε στην τέχνη, την οποία διακονεί αδιάκοπα έως σήμερα εργαζόμενος παράλληλα ως μισθωτός για τον βιοπορισμό του. Η μοναδικότητα της τεχνικής έχει καταγραφεί και τεκμηριωθεί επιστημονικά από τον αείμνηστο Γεώργιο Αικατερινίδη, επίτιμο Διδάκτορα Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης, τ. Δ/ντή Ερευνών του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, αρωγό επί σειρά ετών στην προσπάθεια του καλλιτέχνη αναγνωρίζοντας τον ρόλο του ως σύγχρονου φορέα της. Η προσπάθεια του καλλιτέχνη για τη διάσωση της παραδοσιακής τέχνης έχει αναγνωριστεί με επιστολές από τον τ. Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κ. Κ. Παπούλια και την Α.Θ.Π. Οικομενικό Πατριάρχη. Χρυσοκέντητα έργα του δηλούντος φιλοτεχνήθηκαν για σημαντικούς εκκλησιαστικούς χώρους: Ι.Ν. Αγ. Γερασίμου Κεφαλονιάς, Ι.Ν. Ευαγγελιστρίας Τήνου, Ι.Μ. Δοχειαρίου Αγ. Όρους. Ι.Μ. Αγ. Νεκταρίου Αιγίνης.

8. Ποιος/-οι είναι ο/οι φορέας/-είς υποβολής του Στοιχείου
Είδος Φορέα Υποβολής
Φυσικό Πρόσωπο
E-mail
dimvlachos65@gmail.com
9. Ποιός/-οι είναι ο/οι Συντάκτες/-τριες της Αίτησης
Όνομα
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
Επίθετο
ΒΛΑΧΟΣ CASTANO
Ιδιότητα
ΙΔ. ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ - ΧΡΥΣΟΚΕΝΤΗΤΗΣ
E-mail
dimvlachos65@gmail.com