Προκριθείσα Δήλωση - Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ελλάδας

Οι Μουσούνες αποτελούν ένα από τα πιο ξεχωριστά αποκριάτικα έθιμα που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στο Μαρκόπουλο, την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Το έθιμο έχει βαθιές ρίζες στην τοπική παράδοση και συνδέεται με το κέφι, τη σάτιρα και τη μεταμφίεση, στοιχεία που χαρακτηρίζουν διαχρονικά τις Απόκριες. Οι συμμετέχοντες ντύνονται με ό,τι μπορούν να βρουν στο σπίτι τους, όπως ρούχα του αντίθετου φύλου ή παλαιότερων εποχών, δημιουργώντας ευφάνταστες και συχνά χιουμοριστικές εμφανίσεις. Ονομάζονται «Μουσούνες», λέξη που προέρχεται από το λατινικό musuna (μάσκα), καθώς καλύπτουν το πρόσωπό τους, διατηρώντας την ανωνυμία και το στοιχείο του μυστηρίου.

Οι Μουσούνες περιδιαβαίνουν τους δρόμους του χωριού, πειράζοντας τον κόσμο με καλοπροαίρετο τρόπο και σκορπίζοντας γέλιο. Συνοδεύονται από μουσική, χορούς και τραγούδια, δημιουργώντας μια ζωντανή και γιορτινή ατμόσφαιρα. Το έθιμο ενισχύει τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας και αποτελεί ζωντανό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου.

Η κοινότητα κληρονομιάς του αποκριάτικου εθίμου «Μουσούνες» στο Μαρκόπουλο συγκροτείται από όλους και όλες όσοι συμμετέχουν ενεργά ή υποστηρικτικά στη διατήρηση και αναβίωσή του. Σε αυτήν ανήκουν οι κάτοικοι που μεταμφιέζονται και λαμβάνουν μέρος στο δρώμενο, όσοι προετοιμάζουν τις στολές και τις μάσκες, οι μουσικοί που συνοδεύουν τις εκδηλώσεις, καθώς και οι εθελοντές που συμβάλλουν στη διοργάνωση. Παράλληλα, μέλη της κοινότητας θεωρούνται και όσοι αναγνωρίζουν το έθιμο ως σημαντικό στοιχείο της τοπικής τους ταυτότητας και το στηρίζουν με την παρουσία και τη συμμετοχή τους.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν ο Χορευτικός Λαογραφικός Όμιλος “Μυρρινούς” αλλά και οι παλαιότεροι κάτοικοι, που μεταφέρουν γνώσεις και βιώματα στις νεότερες γενιές. Η κοινότητα κληρονομιάς δεν περιορίζεται σε έναν τυπικό φορέα, αλλά αποτελεί ένα ζωντανό και δυναμικό σύνολο ανθρώπων που ενδιαφέρεται ουσιαστικά για τη διαφύλαξη, την ανάδειξη και τη συνέχιση του εθίμου στο μέλλον.