Δελτίo Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς: 14375
Ημερομηνία/Ώρα Υποβολής: 10/02/2026 10:18

Καλλιγραφικά Υφαντά Αρναίας

1. Τίτλος
Καλλιγραφικά Υφαντά Αρναίας
2. Άλλη/-ες ονομασία/ες
Καλλιγραφένια
Καλλιγραφικές μπάντες
Καλλιγραφικά κιλίμια
3. Σύντομη Περιγραφή (έως 150 λέξεις)

Τα Καλλιγραφικά Υφαντά Αρναίας αποτελούν χαρακτηριστική μορφή παραδοσιακής υφαντικής τέχνης της ευρύτερης περιοχής της Αρναίας, με έντονη κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική σημασία. Παραδοσιακά κατασκευάζονταν σε ξύλινους αργαλειούς, οι οποίοι υπήρχαν σχεδόν σε κάθε σπίτι, ενώ σε μεταγενέστερες περιόδους χρησιμοποιήθηκαν και μεταλλικοί. Τα υφαντά περιλαμβάνουν κυρίως κιλίμια, χαλιά και και μπάντες, επιμήκη υφαντά που κρέμονταν στους τοίχους ως διακοσμητικά και προστατευτικά στοιχεία. Αναφέρονται επίσης οι «τροκνιές», υφαντά που χρησιμοποιούνταν ως κούνιες βρεφών ή για τη μεταφορά τους. Τα υφαντά διακρίνονται για τα έντονα και αναλλοίωτα στον χρόνο χρώματά τους και για τα πλούσια μοτίβα και παραστάσεις, εμπνευσμένα από τη φύση, την καθημερινή ζωή, την ιστορία και τη μυθολογία. Οι πρώτες ύλες προέρχονται από το περιβάλλον της περιοχής και υφίστανται παραδοσιακή επεξεργασία και χρωματισμό με φυτικές χρωστικές. Η γνώση μεταδίδεται διαγενεακά και η παράδοση παραμένει ζωντανή έως σήμερα.

4. Πεδίο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Παραδοσιακή Τεχνογνωσία
5. Περιοχή/ες όπου απαντάται το στοιχείο
Π.Ε. Χαλκιδικής
5.1 Δήμος/Τοπική Κοινότητα/Οικισμός
Δήμος Αριστοτέλη, Δημοτική Ενότητα Αρναίας
6. Λέξεις Κλειδιά
Αρναία
Χαλκιδική
Καλλιγραφικά υφαντά
Γυναικεία εργασία
Φυτικές βαφές
Επεξεργασία μαλλιού
Μοτίβα
Υφαντική τέχνη
Μπάντες
Κιλίμια
Τροκνια
Αργαλειός
7. Ποια είναι η κοινότητα κληρονομιάς του στοιχείου;

Την κοινότητα κληρονομιάς των Καλλιγραφικών Υφαντών Αρναίας συγκροτούν κυρίως οι γυναίκες της ευρύτερης περιοχής της Αρναίας, καθώς και το σύνολο της τοπικής κοινωνίας που αναγνωρίζει την υφαντική ως στοιχείο της συλλογικής της ταυτότητας. Η υφαντική αποτελούσε χώρο κοινωνικής συνεύρεσης, καθώς ενώ μία γυναίκα εργαζόταν στον αργαλειό, γύρω της συγκεντρώνονταν γειτόνισσες ή μέλη της οικογένειας, συμμετέχοντας ή συνδράμοντας και σε παράλληλες εργασίες, όπως η προετοιμασία των πρώτων υλών. Υπήρξε κατεξοχήν γυναικεία δραστηριότητα, σε αντιδιαστολή με ανδρικές ασχολίες της περιοχής, όπως η μελισσοκομία. Aποτέλεσε σημαντική επαγγελματική και οικονομική διέξοδο, με τα υφαντά να προορίζονται για προίκες και για πώληση, ενισχύοντας το εμπόριο, ενδεικτική είναι η παρουσία τους με περίπτερο στις πρώτες Διεθνείς Εκθέσεις Θεσσαλονίκης. Η υφαντική συνδέεται επίσης με την τοπική παράδοση και τους θρύλους της Αρναίας, όπως εκείνον του «χρυσού αργαλειού» της Αρχαίας Άρνης.

8. Ποιος/-οι είναι ο/οι φορέας/-είς υποβολής του Στοιχείου
Είδος Φορέα Υποβολής
Ο.Τ.Α.
Εκπρόσωπος/-οι Φορέα Υποβολής
Αικατερίνη
Ζωγράφου
Αντιπεριφερειάρχης
Ιστοσελίδα (url)
https://www.pkm.gov.gr/p-e-xalkidikis/
E-mail
k.zografou@pkm.gov.gr
Ταχ. Διεύθυνση
Διοικητήριο, Πολύγυρος, 63100
9. Ποιός/-οι είναι ο/οι Συντάκτες/-τριες της Αίτησης
Όνομα
Αικατερίνη
Επίθετο
Ζωγράφου
Ιδιότητα
Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Χαλκιδικής
E-mail
k.zografou@pkm.gov.gr