Δελτίo Καλής Πρακτικής Διαφύλαξης Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς: 14347
Ημερομηνία/Ώρα Υποβολής: 10/02/2026 00:08

Δράσεις ευαισθητοποίησης των κατοίκων της Τήνου και ευρύτερα των Κυκλάδων σχετικά με τη διαφύλαξη της τέχνης της ξερολιθιάς και την προστασία των υλικών εκφάνσεων της (ξερολιθικές κατασκευές)

1. Τίτλος
Δράσεις ευαισθητοποίησης των κατοίκων της Τήνου και ευρύτερα των Κυκλάδων σχετικά με τη διαφύλαξη της τέχνης της ξερολιθιάς και την προστασία των υλικών εκφάνσεων της (ξερολιθικές κατασκευές)
2. Kατηγορία Καλής Πρακτικής
Δράση ευαισθητοποίησης/ανάδειξης
Δομή Μαθητείας/Εκπαίδευσης
Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα/εκπαιδευτική δράση/project για μαθητές
Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για ενηλίκους
Δράση Εναλλακτικού/Πολιτιστικού Τουρισμού
Προγράμματα διαφύλαξης ή/και ανάδειξης πολιτιστικών τοπίων και χώρων που σχετίζονται με την άυλη πολιτιστική κληρονομιά
3. Σύντομη Περιγραφή της Καλής Πρακτικής (έως 150 λέξεις)

Η Αμπασάδα έχει επικεντρωθεί στο θέμα της εκπαίδευσης με τους εξής τρόπους:

  • Τρεις κύκλοι εκδηλώσεων με τίτλο ξερολιθιά και εκπαίδευση (μήνας ξερολιθιάς 2023, εβδομάδα ξερολιθιάς 2024, έτος ξερολιθιάς 2025-2026).
  • Διοργάνωση διεπιστημονικής διημερίδας (Απρίλιος 2023) με τίτλο «ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ – ΚΤΙΣΜΑΤΑ ΤΑΠΕΙΝΑ, ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΙΟΥ» και έντυπη έκδοση των πρακτικών της.
  • Συνεργασία με όλες τις σχολικές μονάδες της Τήνου από το Δημοτικό Παιδικό σταθμό μέχρι την Ανώτερη Σχολή Καλών Τεχνών Μαρμαροτεχνίας Πανόρμου Τήνου.
  • Εργαστήρια ξερολιθικής δόμησης για παιδιά και ενηλίκους.
  • Ενημέρωση αγροτών και μη για ήπιες μεθόδους καλλιέργειας στο ξερολιθικό περιβάλλον.
  • Δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού (ψηφιακό και έντυπο) που διανέμεται σε όλα τα σχολεία πρωτοβάθμιας των Κυκλάδων.
  • Έναρξη διαδικασιών ίδρυσης πιστοποιημένης σχολής ξερολιθιάς και παραδοσιακής δόμησης.
  • Διοργάνωση περιπάτων σε περιοχές ιδιαίτερου ξερολιθικού ενδιαφέροντος.
  • Διάχυση γνώσης γύρω από το νομικό πλαίσιο προστασίας των ξερολιθικών κατασκευών και γενικότερα δράσεις δικτύωσης και ενημέρωσης των άλλων νησιών του Αιγαίου.
4. Περιβάλλον εφαρμογής Καλής Πρακτικής
Φυσικό Περιβάλλον
4.1 Περιοχή
Π.Ε. Τήνου
4.1.1 Δήμος/Τοπική Κοινότητα/Οικισμός
Οι περισσότερες δράσεις έχουν υλοποιηθεί στην Τήνο, αλλά επεκτείνονται σε όλον τον ελλαδικό χώρς. Ιδιαιτέρως: Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, νησιά Βορείου Αιγαίου, νησιά Ιονίου, Ήπειρος, Μαγνησία, Πελοπόννησος, Κρήτη
5. Πεδίο/-α άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς
Κοινωνικές πρακτικές, τελετουργίες, εορταστικές, εκδηλώσεις
Γνώσεις και πρακτικές που αφορούν τη φύση και το σύμπαν
Παραδοσιακή Τεχνογνωσία
Άλλο
5.1 Πεδίο/-α άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς - Άλλο
Σχέση ανθρώπου με το περιβάλλον. Αγροτική και αρχιτεκτονική κληρονομιά. Παραδοσιακή δόμηση.
6. Σχέση με στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς
1
6.1 Αν ναι, με ποιο/-α;

Την τέχνη της ξερολιθιάς

6.2 Ενημερώθηκε/-αν η/οι κοινότητα/-ες κληρονομιάς;

Οι τοπικοί τεχνίτες ξερολιθιάς και αγρότες. Κάτοικοι του νησιού με ενεργή σχέση με το αγροτικό και πολιτισμικό τοπίο. Ηλικιωμένοι κάτοικοι και παλαιότεροι τεχνίτες ως φορείς βιωματικής γνώσης. Ο Δήμος Τήνου. Η ευρύτερη τοπική κοινότητα. Τα μέλη του συλλόγου. Κάτοικοι και φορείς άλλων νησιών.   Η ενημέρωση γίνεται με προσκλήση για συζήτηση ή με τη διοργάνωση μικρών εκδηλώσεων για αυτόν τον σκοπό, με προωθητικό υλικό, ακόμα και με προσωπική επικοινωνία, συναντήσεις, social media και μέιλ. Ενδοκυκλαδικά, τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί ένα ισχυρό δίκτυo ανταλλαγής πληροφοριών αρκετά αποτελεσματικό και με τη συμβολή του συλλόγου μας.

6.3 Συμμετείχε/-αν η/οι κοινότητα/-ες κληρονομιάς στον σχεδιασμό;

Οι δράσεις ευαισθητοποίησης σχεδιάζονται με και για τους φορείς του στοιχείου, τον Δήμο, αλλά και την ευρύτερη κοινότητα. Με προσκλήση για συζήτηση ή τη διοργάνωση μικρών εκδηλώσεων για αυτόν τον σκοπό αρκετούς μήνες πριν. Ντόποιοι τεχνίτες, συμβάλουν συμβουλευτικά σε ειδικά ζητήματα λήψης αποφάσεων, συνεργάζονται στο πεδίο μαζί μας για την επιλογή των χώρων υλοποίησης των εκπαιδευτικών εργαστηρίων, κ.ά.  Ο σχεδιασμός των εκπαιδευτικών δράσεων στα σχολεία γίνεται συχνά από τους εκπαιδευτικούς. Υπάρχει συχνή και στενή συνεργασία πριν από κάθε δράση και κατά τη διάρκειά της. Με τον Δήμο Τήνου είμαστε στη διαδικασία ίδρυσης σχολής παραδοσιακής δόμησης στην Τήνο.

7. Λέξεις - Κλειδιά
ξερολιθιά
κλιματική αλλαγή
πράσινη υποδομή
περιβάλλον
πολιτισμικό τοπίο
παραδοσιακή δόμηση
προστασία πολιτιστικής κληρονομιάς
μνημεία
αγροτικό τοπίο
αρχιτεκτονική κληρονομιά
άυλη πολιτιστική κληρονομιά
Ευαισθητοποίηση τοπικής κοινότητας
Αμπασάδα
Σχολή ξερολιθιάς και παραδοσιακής δόμησης
8.α Φορέας / Φορείς Υποβολής - Κείμενο

Τα μέλη του συλλόγου μας προέρχονται από κάθε επαγγελματικό χώρο. Στο εσωτερικό του έχουν δημιουργηθεί Ομάδες, όπως η Ομάδα Ξερολιθιάς. Για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των δράσεων διαφύλαξης της τέχνης της ξερολιθιάς εργαζόμαστε όλα τα μέλη της ομάδας. Η υπεύθυνη της ομάδας είναι η Κωνσταντίνα Παπαγεωργίου (υπεύθυνη εκδόσεων, μεταφράστρια/αρχαιολόγος/ μέλος του ΔΣ της ΔΕΕΞ/SPS), η οποία είναι η βασική σχεδιάστρια της καλής πρακτικής με σύμβουλο την Δρ. Ιουλία Παπαευτυχίου (Δρ Αρχιτέκτων ΕΜΠ, Εκπαιδευτικός, Ιδρυτικό μέλος της ΔΕΕΞ/SPS), τους Θοδωρή Μαρκουίζο (αγρότης/τεχνίτης ξερολιθιάς) και Ιωάννη Δελλατόλα (εικαστικός/εκπαιδευτικός/ τεχνίτης ξερολιθιάς), κ.ά.

 

8.β Φορέας / Φορείς Υποβολής
Είδος Φορέα Υποβολής
Σύλλογος
Εκπρόσωπος/-οι Φορέα Υποβολής
ΒΑΣΙΛΙΚΗ
ΜΠΟΥΛΕΡΟΥ
ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
ΠΕΡΙΚΛΗΣ
ΔΟΥΒΙΤΣΑΣ
ΤΑΜΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
Ιστοσελίδα (url)
https://ambassada.gr/
E-mail
info@ambassada.gr
Ταχ. Διεύθυνση
ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΡΙΠΟΤΑΜΟΥ, ΤΡΙΠΟΤΑΜΟΣ ΤΗΝΟΥ , Τ.Κ. 84200
8.1 Συνεισφορά Φορέα/Φορέων Υποβολής
Οι δράσεις ευαισθητοποίησης συνέβαλαν στην αναγνώριση της οικολογικής, πολιτιστικής και οικονομικής αξίας των κατασκευών από ξερολιθιά, από: Τους κατοίκους της Τήνου και άλλων νησιών, δεδομένου ότι η κλιματική αλλαγή είναι έντονη στην περιοχή, Επαγγελματίες κατασκευαστικού τομέα, Φοιτητές αρχιτεκτονικής ή περιβαλλοντικών επιστημών (ελκυστικό θέμα).
Δεχόμαστε προσκλήσεις από σχολεία για παρουσιάσεις και επιδείξεις κατασκευής από ξερολιθιά.
Είμαστε σε επαφή με τη Διεύθυνση Νηπιαγωγείων και Δημοτικών Σχολείων των Κυκλάδων, με στόχο να συμπεριληφθεί η τέχνη της ξερολιθιάς στο σχολικό πρόγραμμα.
Συνεργαζόμαστε με νομικούς σχετικά με τη νέα νομοθεσία για τις κατασκευές
Συνεργαζόμαστε με τον Δήμο Τήνου για ένα διεθνές κέντρο για την ξερολιθιά
9. Συντάκτες - Συντάκτριες
Όνομα
ΒΑΣΙΛΙΚΗ
Επίθετο
ΜΠΟΥΛΕΡΟΥ
Ιδιότητα
ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ, ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
E-mail
info@ambassada.gr