Δελτίo Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς: 14248
Ημερομηνία/Ώρα Υποβολής: 09/02/2026 19:02

Τσατμάς, μπαγδατί - Παραδοσιακές τεχνικές δόμησης

1. Τίτλος
Τσατμάς, μπαγδατί – Παραδοσιακές τεχνικές δόμησης
2. Άλλη/-ες ονομασία/ες
ξυλόπηκτες κατασκευές
3. Σύντομη Περιγραφή (έως 150 λέξεις)

Η δόμηση με τις τεχνικές τσατμά και μπαγδατί αποτελεί πανάρχαιες τεχνικές κατασκευής που απαντώνται σε πολλά μέρη του κόσμου από την προϊστορική εποχή έως σήμερα. Στην Ελλάδα, οι τεχνικές αυτές αποτελούν σημαντικό στοιχείο της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, καθώς χρησιμοποιήθηκαν ευρέως σε αστικούς και αγροτικούς οικισμούς στην ανέγερση κυρίως κατοικιών αλλά και άλλης χρήσεως κτισμάτων (μοναστηριακά, κοινόχρηστα κτίσματα κ.ά.) . Οι δύο αυτές τεχνικές βασίζονται στη χρήση ξύλινων πλαισίων και φατνωμάτων τα οποία ακολούθως γεμίζονται με άλλα δομικά υλικά όπως πηλός, ωμός ή οπτός πλίνθος, πέτρα, καλάμι, ξύλο, άχυρο ανάλογα με τις τοπικές διαθέσιμες πρώτες ύλες και τις κατασκευαστικές παραδόσεις. Τα κτίσματα στα οποία συναντάμε τις τεχνικές του τσατμά και του μπαγδατί διακρίνονται για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τους ποιότητα, τα αειφόρα χαρακτηριστικά τους και την εξαιρετική τους αντισεισμική τους συμπεριφορά. Η γνώση της κατασκευής μεταδίδονταν παραδοσιακά από γενιά σε γενιά.

4. Πεδίο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Προφορικές Παραδόσεις και Εκφράσεις
Κοινωνικές πρακτικές, τελετουργίες, εορταστικές, εκδηλώσεις
Γνώσεις και πρακτικές που αφορούν τη φύση και το σύμπαν
Παραδοσιακή Τεχνογνωσία
Άλλο
4.1 Πεδίο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς - Άλλο
Λαϊκή αρχιτεκτονική
6. Λέξεις Κλειδιά
τσατμάς
μπαγδατί
ξύλο
πηλός
άχυρο
καλάμι
παραδοσιακή δόμηση
λαϊκή αρχιτεκτονική
παραδοσιακή τεχνογνωσία
φυσική δόμηση
οικολογική δόμηση
παραδοσιακές κατασκευαστικές τεχνικές
7. Ποια είναι η κοινότητα κληρονομιάς του στοιχείου;

Οι εφαρμογές δόμησης με τις τεχνικές τσατμά και μπαγδατί ασκούνταν παραδοσιακά από τοπικούς τεχνίτες και μάστορες. Οι γνώσεις και δεξιότητες μεταδίδονταν προφορικά και εμπειρικά, μέσω της μαθητείας και της συλλογικής εργασίας. Σήμερα, φορείς του στοιχείου είναι εναπομείναντες τεχνίτες, ερευνητές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, πολιτιστικοί σύλλογοι και ομάδες που δραστηριοποιούνται στη διατήρηση και ανάδειξη της παραδοσιακής οικοδομικής γνώσης. Οι φορείς του στοιχείου σήμερα σχετίζονται με ερευνητές, επαγγελματίες αποκατάστασης παραδοσιακών κτισμάτων, πολιτιστικοί σύλλογοι, τοπικοί οργανισμοί και ομάδες που δραστηριοποιούνται στην οικολογική και φυσική δόμηση.

8. Ποιος/-οι είναι ο/οι φορέας/-είς υποβολής του Στοιχείου
Είδος Φορέα Υποβολής
Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία (ΑΜΚΕ)
Εκπρόσωπος/-οι Φορέα Υποβολής
Απόστολος
Μουσουράκης
Αρχιτέκτων Μηχανικός MSc, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
Δήμητρα
Καδά
Αρχιτέκτων Μηχανικός , Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
Γεωργία
Χρυσαφάκη
Αρχιτέκτων Μηχανικός MSc, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
Μαρία
Μανδαλάκη
Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πολυτεχνείου Κρήτης, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
Νικηφόρος
Μεϊμάρογλου
Πολιτικός Μηχανικός MSc, Υπ Δρ. ΕΜΠ, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
Αικατερίνη
Βιέννα
Designer, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
Ιστοσελίδα (url)
https://piliko.gr/
E-mail
pilikoteam@gmail.com
Ταχ. Διεύθυνση
«Βερέκυνθος», Εργ. 32, ΒΙΟΠΑ, 73200, Σούδα, Χανιά
9. Ποιός/-οι είναι ο/οι Συντάκτες/-τριες της Αίτησης
Όνομα
Απόστολος
Επίθετο
Μουσουράκης
Ιδιότητα
Αρχιτέκτων MSc, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
E-mail
pilikoteam@gmail.com

Όνομα
Δήμητρα
Επίθετο
Καδά
Ιδιότητα
Αρχιτέκτων, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
E-mail
pilikoteam@gmail.com

Όνομα
Γεωργία
Επίθετο
Χρυσαφάκη
Ιδιότητα
Αρχιτέκτων Μηχανικός MSc, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
E-mail
pilikoteam@gmail.com

Όνομα
Αικατερίνη
Επίθετο
Βιέννα
Ιδιότητα
Designer, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
E-mail
pilikoteam@gmail.com

Όνομα
Μαρία
Επίθετο
Μανδαλάκη
Ιδιότητα
Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πολυτεχνείου Κρήτης, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
E-mail
pilikoteam@gmail.com

Όνομα
Νικηφόρος
Επίθετο
Μεϊμάρογλου
Ιδιότητα
Πολιτικός Μηχανικός MSc, Υπ Δρ. ΕΜΠ, Εταίρος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
E-mail
pilikoteam@gmail.com

Όνομα
Κωνσταντίνα Μαρία
Επίθετο
Καρδαράκου
Ιδιότητα
Αρχιτέκτων Μηχανικός, Αρωγό μέλος "πηλΟίκο" ΑΜΚΕ
E-mail
pilikoteam@gmail.com