Πρόκειται για ένα διαβατήριο έθιμο που πραγματοποιείται στην Περαχώρα Κορινθίας, πριν από την παρουσίαση των νεοσυλλέκτων ανδρών στον στρατό και ανάγεται στα μέσα του 19ου αιώνα. Κάθε σειρά νεοσύλλεκτων εκκλησιάζεται στον μεταβυζαντινό ναό του Αγίου Δημητρίου της Περαχώρας, ο οποίος θεωρείται προστάτης των στρατιωτών, σε ειδική λειτουργία που τελείται για τους ίδιους. Στην συνέχεια, γυρνούν σε όλα τα σπίτια του οικισμού με συνοδεία μουσικών οργάνων της περιοχής, τραγουδώντας αυτοσχέδια δίστιχα σχετικά με την στρατιωτική θητεία και την μελαγχολία των νεοσύλλεκτων για τα οικεία τους πρόσωπα, ενώ οι κάτοικοι όλων των σπιτιών του χωριού τους κερνούν. Το σύνολο των δίστιχων αυτών, νοείται ως ένα ενιαίο τραγούδι που το ονομάζουν “Στρατώνα”. Τα δίστιχα επιτελούνται και στα ελληνικά και στα αρβανίτικα σε δυο διαφορετικούς ρυθμούς. Στο τραπέζι που στήνουν οι οικογένειες, επιτελούνται ως καθιστικό μοιρολόι, ενώ καθ’ οδόν ως γρήγορη δρομική πατινάδα.

Στην Κοινότητα κληρονομιάς του στοιχείου ανήκουν όλοι οι κάτοικοι της Περαχώρας που έχουν βιώσει το έθιμο της Στρατώνας, είτε οι ίδιοι ως νεοσύλλεκτοι, είτε ως οικεία πρόσωπα νεοσυλλέκτων που έχουν καταταγεί στον στρατό. Συνεπώς, ως κοινότητα του στοιχείου, μπορούν να λογιστούν και οι άντρες και οι γυναίκες του χωριού, ως συμμετέχοντες στο γλέντι που προηγείται της κατάταξης, αλλά και ως συναισθηματικά συνδεδεμένοι με την όλη διαδικασία, λόγω του αποχωρισμού αγαπημένων τους προσώπων, ιδιαίτερα σε εποχές που επικρατούσαν πολεμικές συρράξεις. Το λαογραφικό μουσείο Περαχώρας, καθώς και τα μέλη του συλλόγου Φίλων Λαογραφικού Μουσείου Περαχώρας συνδέονται βιωματικά με την επιτέλεση του εθίμου, καθώς και με την συστηματική καταγραφή και μελέτη του, μέσα από πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό αρχείου που φυλάσσεται στον χώρο του μουσείου.