Δελτίo Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς: 13856
Ημερομηνία/Ώρα Υποβολής: 09/02/2026 12:49

Το ψήσιμο λουκάνικων τ' Αϊ-Θανασιού (ανήμερα της γιορτής του Αγίου Αθανασίου) στο Βελβεντό Κοζάνης

1. Τίτλος
Το ψήσιμο λουκάνικων τ’ Αϊ-Θανασιού (ανήμερα της γιορτής του Αγίου Αθανασίου) στο Βελβεντό Κοζάνης
2. Άλλη/-ες ονομασία/ες
το έθιμο της λουκανικοφαγίας (νεότερη ονομασία η οποία χρησιμοποιείται για την προβολή του εθίμου στα ΜΜΕ)
3. Σύντομη Περιγραφή (έως 150 λέξεις)

Το έθιμο πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 18 Ιανουαρίου, ανήμερα της γιορτής του Αγίου Αθανασίου. Μετά τη θεία λειτουργία, έξω από το εξωκλήσι, τα μέλη του ΚΑΠΗ Βελβεντού προσφέρουν λουκάνικα και κρασί στους εκκλησιαζόμενους. Έπειτα οι κάτοικοι κατευθύνονται στις γύρω πλαγιές του βουνού, όπου συγκεντρώνονται σε παρέες και ανάβουν φωτιές για να ψήσουν λουκάνικα. Παρότι κάθε παρέα στήνεται χωριστά, ο χώρος αποτελεί κοινό τόπο συνάντησης για όλους και το φαγητό μοιράζεται σε παρευρισκόμενους και επισκέπτες ως αυτονόητο κέρασμα φιλοξενίας. Οι μεγαλύτεροι θυμούνται ότι παλαιότερα την ημέρα αυτή δοκιμάζονταν για πρώτη φορά τα λουκάνικα που οι ίδιοι παρασκεύαζαν από το γουρούνι που είχε σφαχτεί πριν από τα Χριστούγεννα, στοιχείο που συνδέει τη γιορτή με τις παλιότερες διατροφικές συνήθειες και τη συλλογική μνήμη της κοινότητας.

4. Πεδίο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Προφορικές Παραδόσεις και Εκφράσεις
Κοινωνικές πρακτικές, τελετουργίες, εορταστικές, εκδηλώσεις
5. Περιοχή/ες όπου απαντάται το στοιχείο
Π.Ε. Κοζάνης
5.1 Δήμος/Τοπική Κοινότητα/Οικισμός
Βελβεντό Κοζάνης
6. Λέξεις Κλειδιά
Τ' Αϊ-Θανασιού
λουκάνικα
έθιμο
πλαγιές
ξωκκλήσι
7. Ποια είναι η κοινότητα κληρονομιάς του στοιχείου;

Την κοινότητα κληρονομιάς του στοιχείου συγκροτούν οι κάτοικοι του Βελβεντού Κοζάνης που συμμετέχουν κάθε χρόνο στον εορτασμό της 18ης Ιανουαρίου και στο ψήσιμο των λουκάνικων στις πλαγιές γύρω από το εξωκκλήσι του Αγίου Αθανασίου.

Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το ΚΑΠΗ Βελβεντού, τα μέλη του οποίου προσφέρουν λουκάνικα και κρασί στους εκκλησιαζόμενους μετά τη θεία λειτουργία, συμβάλλοντας ενεργά στη συνέχιση του εθίμου.

Η πρακτική μεταδίδεται από γενιά σε γενιά μέσα από τη συμμετοχή και τη συνύπαρξη όλων των ηλικιών, ακόμα και χωρίς επίσημη οργάνωση. Οι κάτοικοι αναγνωρίζουν το έθιμο ως στοιχείο της ταυτότητάς τους και φροντίζουν για τη διατήρησή του κάθε χρόνο.

Την κοινότητα κληρονομιάς εκπροσωπούν:
– ΚΑΠΗ Βελβεντού
– Στεργιοπούλου Ειρήνη, κάτοικος Βελβεντού

8. Ποιος/-οι είναι ο/οι φορέας/-είς υποβολής του Στοιχείου
9. Ποιός/-οι είναι ο/οι Συντάκτες/-τριες της Αίτησης
Όνομα
Ειρήνη
Επίθετο
Στεργιοπούλου
Ιδιότητα
Κάτοικος Βελβεντού, Υποψήφια διδάκτωρ Λαογραφίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
E-mail
eirinixr.stergiopoulou@gmail.com