Δελτίo Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς: 13837
Ημερομηνία/Ώρα Υποβολής: 09/02/2026 12:44

Το κλέψιμο της αρκούδας και οι γκδουνάδες (κουδουνάδες) του Αγναντερού

1. Τίτλος
Το κλέψιμο της αρκούδας και οι γκδουνάδες (κουδουνάδες) του Αγναντερού
2. Άλλη/-ες ονομασία/ες
Η αρπαγή της αρκούδας
Γκδουνάδες (κουδουνάδες) του Αγναντερού
Καραγκούνικος γάμος στο Αγναντερό Καρδίτσας
3. Σύντομη Περιγραφή (έως 150 λέξεις)

Το έθιμο των γκδουνάδων (κουδουνάδων) του Αγναντερού Καρδίτσας αποτελεί ζώσα έκφραση της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Θεσσαλίας και κορυφαίο γεγονός για την τοπική κοινωνία. Κορυφώνεται το αποκριάτικο διήμερο και έχει ως κεντρικό άξονα την αναπαράσταση του παραδοσιακού καραγκούνικου γάμου, με τη συμμετοχή της νύφης, του γαμπρού, των βλάμηδων και άλλων σατιρικών μορφών, όπου συνδυάζονται μίμηση, χορός και μουσική. Ιδιαίτερη θέση κατέχουν οι γκδουνάδες, μασκοφόροι με προβιές και κουδούνια, που περιδιαβαίνουν το χωριό δημιουργώντας εκκωφαντικό ήχο και σηματοδοτώντας τη μετάβαση στον εορταστικό χρόνο. Την Καθαρή Δευτέρα πραγματοποιείται και η αναπαράσταση της «αρκούδας», πλαισιωμένη από ζωντανή μουσική, κυκλικούς χορούς και προσφορά νηστίσιμων εδεσμάτων. Στο δρώμενο συμμετέχουν κάτοικοι κάθε ηλικίας και τοπικοί φορείς. Το έθιμο μεταδίδεται από γενιά σε γενιά και παραμένει βιωμένη, εξελισσόμενη πρακτική, άρρηκτα συνδεδεμένη με την ταυτότητα της κοινότητας.

4. Πεδίο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Επιτελεστικές Τέχνες
Κοινωνικές πρακτικές, τελετουργίες, εορταστικές, εκδηλώσεις
5. Περιοχή/ες όπου απαντάται το στοιχείο
Π.Ε. Καρδίτσας
6. Λέξεις Κλειδιά
Αγναντερό Καρδίτσας
Απόκριες στο Αγναντέρο
Καθαρά Δευτέρα στο Αγναντερό Καρδίτσας
Η αρπαγή της αρκούδας
Οι γκδουνάδες (κουδουνάδες) του Αγναντερού
7. Ποια είναι η κοινότητα κληρονομιάς του στοιχείου;

Η κοινότητα κληρονομιάς του εθίμου των γκδουνάδων (κουδουνάδων) του Αγναντερού Καρδίτσας συγκροτείται από όλους όσοι συμμετέχουν ενεργά στην επιτέλεση, οργάνωση και μετάδοσή του. Πυρήνα της αποτελούν οι κάτοικοι του Αγναντερού που λαμβάνουν μέρος στο αποκριάτικο δρώμενο, είτε ως γκδουνάδες με προβιές και κουδούνια είτε ως πρόσωπα της αναπαράστασης του καραγκούνικου γάμου. Στην κοινότητα εντάσσονται οι τεχνίτες των στολών, όσοι προετοιμάζουν εδέσματα και όλοι όσοι συμμετέχουν στο δρώμενο, κάτοικοι και επισκέπτες. Συμμετέχουν επίσης νεότερες γενιές που μαθητεύουν βιωματικά στο έθιμο, διασφαλίζοντας τη συνέχειά του. Καθοριστικό ρόλο έχουν ο Πολιτιστικός Λαογραφικός και Μορφωτικός Σύλλογος Αγναντερού, ο Σύλλογος Γυναικών Αγναντερού και ο Δήμος Μουζακίου, οι οποίοι στηρίζουν οργανωτικά και θεσμικά τη διεξαγωγή του. Κοινότητα κληρονομιάς είναι όλοι όσοι αναγνωρίζουν το έθιμο ως στοιχείο της ταυτότητάς τους και δραστηριοποιούνται για τη διαφύλαξη και μεταβίβασή του στις επόμενες γενιές.

8. Ποιος/-οι είναι ο/οι φορέας/-είς υποβολής του Στοιχείου
Είδος Φορέα Υποβολής
Σύλλογος
Εκπρόσωπος/-οι Φορέα Υποβολής
ΑΧΙΛΛΕΑΣΓΚΟΥΡΜΠΑΛΙΩΤΗΣΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ταχ. Διεύθυνση
Αγναντερό Καρδίτσας (Δημοτικό Διαμέρισμα Δήμου Μουζακίου), ΤΚ: 43061
Είδος Φορέα Υποβολής
Σύλλογος
Εκπρόσωπος/-οι Φορέα Υποβολής
ΝΑΥΣΙΚΑΜΟΥΛΑΜΕΛΟΣ
Ταχ. Διεύθυνση
Αγναντερό Καρδίτσας (Δημοτικό Διαμέρισμα Δήμου Μουζακίου), ΤΚ: 43061
Είδος Φορέα Υποβολής
Ο.Τ.Α.
Εκπρόσωπος/-οι Φορέα Υποβολής
ΑΠΟΣΤΟΛΙΑΑΓΓΕΛΑΚΗΔΗΜΟΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Ταχ. Διεύθυνση
Μουζάκι Καρδίτσας, Τ.Κ. 42030
9. Ποιός/-οι είναι ο/οι Συντάκτες/-τριες της Αίτησης
1. Τίτλος
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΠΑΝΙΑΡΗΣ
Όνομα
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
Επίθετο
ΚΑΠΑΝΙΑΡΗΣ
Ιδιότητα
Δρ Ψηφιακής Λαογραφίας, Καθηγητής-Σύμβουλος Ε.Α.Π.