Το έθιμο των Κουνιών αποτελεί πασχαλινό κοινωνικό δρώμενο με βαθιές ρίζες στη λαϊκή παράδοση και συνδέεται με τον εορτασμό της άνοιξης και της Ανάστασης. Κατά την πασχαλινή περίοδο στήνονταν κούνιες σε δημόσιους χώρους του οικισμού, όπως πλατείες και περίβολοι εκκλησιών, όπου νέοι και νέες συμμετείχαν σε τελετουργικό κούνημα. Η πράξη αυτή είχε έντονο συμβολικό χαρακτήρα και συνδεόταν με τη γονιμότητα, την αναγέννηση της φύσης και τη μετάβαση από τον χειμώνα στη νέα εποχή.

Παράλληλα, το έθιμο λειτουργούσε ως μορφή κοινωνικής συνεύρεσης και επικοινωνίας, προσφέροντας έναν θεσμοθετημένο τρόπο έκφρασης συναισθημάτων και κοινωνικών δεσμών στο πλαίσιο της κοινότητας. Μέσα από τη συλλογική συμμετοχή και τη βιωματική εμπειρία, οι Κούνιες ενίσχυαν τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας και μετέδιδαν άυλες αξίες που παραμένουν ζωντανές έως σήμερα.

Την κοινότητα κληρονομιάς συγκροτούν οι κάτοικοι της Ίου που συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στην τέλεση, αναβίωση και διαφύλαξή του και αναγνωρίζουν το έθιμο ως σημαντική όψη της ατομικής και συλλογικής τους ταυτότητας. Στην κοινότητα περιλαμβάνονται παλαιότεροι κάτοικοι που φέρουν τη βιωματική μνήμη του εθίμου, καθώς και νεότερες γενιές που συμμετέχουν ενεργά στη σύγχρονη αναβίωσή του.

Ιδιαίτερο ρόλο έχουν οι μαθητές και οι νέοι του νησιού,  τα μέλη της χορωδίας της Ίου που αποδίδουν παραδοσιακά τραγούδια συνδεδεμένα με το έθιμο καθώς επίσης και όσοι παρακολουθούν, υποστηρίζουν και συμβάλλουν στη συνέχισή του.

Η κοινότητα αναγνωρίζει την ανάγκη διαφύλαξης του εθίμου και δραστηριοποιείται συνειδητά για τη διατήρηση και τη μετάδοσή του στις επόμενες γενιές. Ο Πολιτιστικός Όμιλος Ίου «Η Φοινίκη» λειτουργεί ως βασικός συντονιστικός φορέας, οργανώνοντας κάθε Πάσχα την αναβίωση του εθίμου στην κεντρική πλατεία της Χώρας, μεριμνώντας για τη συνέχιση και βιωσιμότητά του.