Οδηγίες Συγγραφής Δελτίου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Η υποβολή των συμπληρωμένων Δελτίων Καταγραφής Στοιχείων Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς για το έτος 2022, θα ξεκινήσει τη Δευτέρα 13 Ιουνίου 2022 και θα ολοκληρωθεί την Παρασκευή 23 Σεπτεμβρίου 2022.

Επισημαίνουμε ότι δικαίωμα υποβολής Δελτίου έχουν οι φορείς που υπέβαλαν Δήλωση Πρόθεσης Υποβολής από 1η Ιανουαρίου έως 15 Φεβρουαρίου 2022 και πέρασαν στο επόμενο στάδιο. 

Αναλυτικά οι δηλώσεις που πέρασαν στο επόμενο στάδιο αναφέρονται εδώ: https://ayla.culture.gr/b-stadio-eggr-ee-apk-2022/

Παρακαλούμε θερμά πριν ξεκινήσετε τη συγγραφή του Δελτίου να διαβάσετε τις αναλυτικές οδηγίες που δίνονται παρακάτω.

Σας ευχαριστούμε θερμά για τη συνεργασία.

 

Οι κοινότητες φορέων καλούνται:

  1. Να «κατεβάσουν» και να συμπληρώσουν το Δελτίο Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην τρέχουσα μορφή του και όχι άλλη παλιότερη. 
    Το ανανεωμένο Δελτίο (ενημέρωση Μάιος 2022) μπορείτε να βρείτε εδώ.
  2. Να μελετήσουν προσεκτικά την ενότητα Συχνές Ερωτήσεις, όπου είναι συγκεντρωμένες οι ερωτήσεις που συνήθως υποβάλλονται από τις κοινότητες που συμπληρώνουν το Δελτίο Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.
  3. Να μελετήσουν προσεκτικά τις οδηγίες συμπλήρωσης του Δελτίου, οι οποίες παρατίθενται αναλυτικά παρακάτω, ενώ είναι διαθέσιμες και σε μορφή PDF εδώ.
  4. Να περιηγηθούν στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, προκειμένου να λάβουν γνώση των στοιχείων που είναι ήδη εγγεγραμμένα αλλά και του τρόπου που είναι συμπληρωμένα τα αντίστοιχα Δελτία.

Επισημαίνεται ακόμη ότι:

 α) Θα πρέπει να τηρείται απαρέγκλιτα το όριο των λέξεων που ορίζεται σε κάθε πεδίο.

β) Το κείμενο θα πρέπει να είναι γλωσσικά επιμελημένο.

 

Αναλυτικά οι οδηγίες συμπλήρωσης του Δελτίου Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ανά πεδίο

1. Σύντομη παρουσίαση του στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς


α. Με ποιο όνομα αναγνωρίζεται το στοιχείο από τους φορείς του:

Στο πεδίο αυτό παρατίθεται η ονομασία που χρησιμοποιεί πιο συχνά η ίδια η κοινότητα φορέων όταν τα μέλη της μιλούν μεταξύ τους για το στοιχείο.

β. Άλλη/-ες ονομασία/ες:

Με ποιο-α άλλο-α όνομα-ονόματα είναι γνωστό το στοιχείο στα μέλη της κοινότητας των φορέων, ή στο ευρύτερο κοινό, ή/και στη βιβλιογραφία;

γ. Σύντομη Περιγραφή (έως 100 λέξεις)

Το πεδίο αυτό πρέπει να δίνει μια ευσύνοπτη και περιεκτική περιγραφή του στοιχείου, ώστε κάποιος που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτό να αντιληφθεί περί τίνος πρόκειται. Για παράδειγμα ποια είναι τα πιο σημαντικά γνωρίσματά του, πότε επιτελείται, κλπ.

δ. Πεδίο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς:

Σημειώστε σε ποια/ποιες από τις παρακάτω κατηγορίες ανήκει το στοιχείο (μπορεί να είναι περισσότερες από μία):

□ προφορικές παραδόσεις και εκφράσεις (π.χ. μύθος, παραμύθι, διήγηση κ.ά.)
□ επιτελεστικές τέχνες (π.χ. λαϊκό θέατρο, μουσική, χορός κ.ά.)
□ κοινωνικές πρακτικές-τελετουργίες-εορταστικές εκδηλώσεις (π.χ. πανηγύρια, δρώμενα, γιορτές, φεστιβάλ κ.ά.)
□ γνώσεις και πρακτικές που αφορούν τη φύση και το σύμπαν (π.χ. πρακτικές για τη διαχείριση των φυσικών πόρων, όπως το νερό, κ.ά.)
□ τεχνογνωσία που συνδέεται με την παραδοσιακή χειροτεχνία (π.χ. παραδοσιακές τέχνες και επαγγέλματα, όπως η αγγειοπλαστική κ.ά.)
□ άλλο (π.χ. ένα παραδοσιακό παιχνίδι). Σε αυτό το πεδίο δίνεται η δυνατότητα στους/στις συντάκτες/τριες των Δελτίων – σε περίπτωση που κρίνουν ότι το στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που περιγράφουν δεν εμπίπτει σε κανένα από τα παραπάνω προτεινόμενα πεδία – να αναφέρουν οι ίδιοι/ες το πεδίο στο οποίο κατά την κρίση τους αυτό εμπίπτει (π.χ. ένα παραδοσιακό παιχνίδι κ.ά.).

Προσοχή! Το ότι κάποιο στοιχείο συνδέεται με κάτι από τα παραπάνω δεν σημαίνει ότι αποτελεί στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς ή στοιχείο που μπορεί να εγγραφεί στο Εθνικό Ευρετήριο. Απαραίτητη προϋπόθεση γι’ αυτό είναι να συνδέεται με μια κοινότητα και να είναι ζωντανό στοιχείο κληρονομιάς στην καθημερινότητα της κοινότητας αυτής. Για παράδειγμα: η αναγνώριση των θεραπευτικών ιδιοτήτων ενός φυτού δεν κατατάσσει αυτή τη γνώση αυτομάτως στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά, παρά το ότι εντάσσεται ικανοποιητικά στο πεδίο «γνώσεις και πρακτικές που αφορούν τη φύση και το σύμπαν». Άυλη πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί η εθνοβοτανική γνώση εφόσον α) είναι συνυφασμένη με πρακτικές μιας κοινότητας ή ομάδας ανθρώπων (όσο μικρή κι αν είναι αυτή η ομάδα, ακόμη κι αν σήμερα έχει συρρικνωθεί σε ένα μόνο εν ζωή και δραστήριο μέλος) και β) αυτή η κοινότητα, ή ομάδα (ή και άτομο) θεωρεί ότι αυτές οι εθνοβοτανικές γνώσεις και πρακτικές συνιστούν μια πτυχή της κοινωνικής -πολιτισμικής ταυτότητάς της.

ε. Περιοχή όπου απαντάται το στοιχείο (100 λέξεις):

Στο πεδίο αυτό πρέπει να σημειωθεί ο τόπος που επιτελείται το στοιχείο (π.χ. το Πανηγύρι του Αγιώρη στη Νεστάνη, πραγματοποιείται στην κοινότητα Νεστάνης Αρκαδίας). Στο πεδίο αυτό μπορούν να σημειωθούν και άλλες περιοχές όπου πιθανόν επιτελείται το ίδιο στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.

στ. Λέξεις-κλειδιά (50 λέξεις):

Οι λέξεις κλειδιά διευκολύνουν τους ενδιαφερόμενους/-ες: 1. Να αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες για το στοιχείο στη βιβλιογραφία ή σε άλλες πηγές, 2. Να δημιουργήσουν το δικό τους μονοπάτι περιήγησης στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας. Για παράδειγμα, να αναζητήσουν άλλα στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που τελούνται στην ίδια περιοχή ή εμπίπτουν στο ίδιο πεδίο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, π.χ. είναι χειροτεχνίες. Για παράδειγμα, για την εγγραφή του στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς με τίτλο «Μωμοέρια. Ένα Έθιμο του Δωδεκαημέρου» ως λέξεις κλειδιά παρατίθενται οι εξής: Κοζάνη, Ματσούκα, Πόντιοι, ποντιακά δρώμενα, μασκοφόροι, νέο έτος, ευετηρικά δρώμενα, τελετουργίες, θέατρο δρόμου, δωδεκαήμερο, χορός, τραγούδι, μεταμφιέσεις κ.ά.
Ο κατάλογος λέξεων-κλειδιών δεν μπορεί να είναι εξαντλητικός.

2. Ταυτότητα του φορέα του στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

Στο πεδίο αυτό παρατίθενται οι πληροφορίες για την κοινότητα φορέων του στοιχείου. Για την έννοια της κοινότητας φορέων ανατρέξετε στην ιστοσελίδα στο γλωσσάρι και στις θεμελιώδεις έννοιες (https://ayla.culture.gr/category/key-concepts/).


α. Ποιος/-οι είναι φορέας/-είς του στοιχείου; (200 λέξεις)

Επισημαίνεται ότι κάθε στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς πρέπει να επιτελείται από μία κοινότητα φορέων, η οποία να αναγνωρίζει ότι το στοιχείο συνιστά σημαντική όψη της ταυτότητάς της και να ενδιαφέρεται να το διαφυλάξει για τις επόμενες γενιές. Την κοινότητα φορέων του στοιχείου συναποτελούν όλοι-ες όσοι/όσες: α) συμμετέχουν στην επιτέλεση του στοιχείου β) αναγνωρίζουν τη σημασία του για την ατομική και συλλογική τους ταυτότητα γ) αναγνωρίζουν την ανάγκη να διαφυλαχθεί και να μεταδοθεί το στοιχείο στις νεότερες γενιές.

Για παράδειγμα, ένας σύλλογος μπορεί να διοργανώνει ένα δρώμενο, φορείς όμως της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς δεν είναι μόνο τα μέλη του συλλόγου αλλά όλοι-ες όσοι-ες συμμετέχουν σε αυτό και όσοι-ες αναγνωρίζουν τη σημασία του δρώμενου για την ταυτότητά τους, όπως επίσης και την ανάγκη να διαφυλαχθεί και να μεταδοθεί το στοιχείο στις νεότερες γενιές.

Όπου είναι εφικτό, προτείνεται να αναφέρονται ονομαστικά οι φορείς του στοιχείου, με ιδιαίτερη έμφαση σε όσους/όσες έχουν σημαντικό ρόλο στην επιτέλεση του στοιχείου (π.χ. οι μεγαλύτεροι-ες σε ηλικία οι οποίοι-ες γνωρίζουν τα τραγούδια που τραγουδιούνται σε μια γιορτή).

Σημειώνεται ότι είναι δυνατόν φορέας ενός στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς να είναι ένα μόνο πρόσωπο, ο τελευταίος για παράδειγμα κάτοχος μιας παραδοσιακής πρακτικής. Εξυπακούεται ότι στην περίπτωση αυτή η διαφύλαξη του στοιχείου αποκτά επείγοντα χαρακτήρα.

β. Στοιχεία Επικοινωνίας

Σημειώστε τα στοιχεία επικοινωνίας των θεσμών (π.χ. πολιτιστικών συλλόγων, επαγγελματικών οργανώσεων κτλ.), αν υπάρχουν, που εκπροσωπούν την κοινότητα φορέων του στοιχείου. Στο πεδίο αυτό θα παρατεθούν, για παράδειγμα, τα στοιχεία επικοινωνίας του συλλόγου που διοργανώνει το δρώμενο του προηγούμενου παραδείγματος.

Όνομα Φορέα:……
Διεύθυνση: …………
ΤΚ:……….
Τηλ.…………………
E-mail:…………………
Ιστοσελίδα: …………

γ. Περαιτέρω πληροφορίες για το στοιχείο:

Στο πεδίο παρατίθενται τα ονόματα των προσώπων που διατίθενται οικειοθελώς να παράσχουν περαιτέρω πληροφορίες για το στοιχείο σε κάθε ενδιαφερόμενο/-η (π.χ. στους μαθητές/-τριες ενός σχολείου). Σημειώνεται ότι τα στοιχεία επικοινωνίας του αρμόδιου προσώπου δημοσιεύονται στο διαδίκτυο.

Αρμόδιο/-α πρόσωπο/-α

Όνομα:……………..

Ιδιότητα:……………

Διεύθυνση: …………

ΤΚ:……….

Τηλ. …………………….

e-mail:………………………

3. Αναλυτική περιγραφή του στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, όπως απαντάται σήμερα (από 500 έως 1.000 λέξεις)

Στο πεδίο αυτό πρέπει να παραθέσετε σε ολοκληρωμένο, απλό, κατανοητό και ενιαίο κείμενο (και όχι ασύνδετες πληροφορίες π.χ. με τη μορφή λίστας) την αναλυτική περιγραφή του στοιχείου. Η περιγραφή παρουσιάζει το στοιχείο όπως αυτό πραγματοποιείται σήμερα, και όχι όπως τελούνταν σε παλιότερες εποχές. Είναι σημαντικό ο λόγος να μη διαπνέεται από μια ρομαντική και εξιδανικευτική διάθεση, αποδίδοντας μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται στη σημερινή πραγματικότητα.

Το πεδίο αυτό παρέχει πληροφορίες για το ποιος συμμετέχει στην επιτέλεση του στοιχείου, την περίσταση (όπου χρειάζεται), καθώς και το πού και πότε επιτελείται και περιγράφει αναλυτικά τις επιμέρους πράξεις/ενέργειες που είναι απαραίτητες για την επιτέλεση του στοιχείου, απαντά δηλαδή στο ερώτημα πώς επιτελείται.

Πιο συγκεκριμένα:


i. Πότε;

Η επιτέλεση του στοιχείου συνδέεται με συγκεκριμένη εποχή του χρόνου, ημέρα της εβδομάδας, ώρα της ημέρας κλπ.; Συνδέεται και πώς η επιτέλεση του στοιχείου με το θρησκευτικό εορτολόγιο, τις αλλαγές των εποχών κτλ.;

ii. Πού;

α) Πολλά από τα στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς επιτελούνται σε έναν συγκεκριμένο τόπο, π.χ. σε ένα χωριό (για παράδειγμα οι παραδοσιακές γνώσεις και οι πρακτικές που σχετίζονται με τη μαστιχοκαλλιέργεια, στη Χίο, οι οποίες εφαρμόζονται στα Μαστιχοχώρια). Άλλα στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς επιτελούνται σε περισσότερους από έναν τόπους (π.χ. η Παραδοσιακή Τέχνη της Ξυλοναυπηγικής ασκείται παντού στην Ελλάδα, όπου λειτουργούν καρνάγια). Για άλλα πάλι στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς ο χωρικός προσδιορισμός είναι αδύνατος (π.χ. το Ρεμπέτικο ως άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς δεν επιτελείται σε έναν συγκεκριμένο τόπο γεωγραφικά προσδιορισμένο, αλλά παντού). 

iii. Ποιοι; Ποιοι συμμετέχουν;

Ποιος είναι ο ρόλος του καθενός από αυτούς/-ες στην επιτέλεση του στοιχείου; Υφίστανται περιορισμοί ως προς τη συμμετοχή (για παράδειγμα, μπορούν όλοι να συμμετάσχουν στον χορό ενός πανηγυριού, και αν ναι, αυτό γίνεται με μια ορισμένη σειρά/τάξη; Σε ένα δρώμενο τους γυναικείους ρόλους τούς αναλαμβάνουν άνδρες;). Σε πολλές περιπτώσεις έχει αλλάξει ο ρόλος των ανδρών και των γυναικών στην επιτέλεση του στοιχείου. Για παράδειγμα, ενώ παλιότερα μια τέχνη/ένα επάγγελμα ασκούνταν αποκλειστικά από άντρες, σήμερα κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

iv. Πώς;

α) Περιγράψτε τα γενικά χαρακτηριστικά και τη διαδοχή πράξεων και ενεργειών που είναι απαραίτητες για την ολοκληρωμένη επιτέλεση του στοιχείου. Για παράδειγμα, η προετοιμασία για την τέλεση ενός εθίμου συνήθως ξεκινά πολύ πριν από την πραγματοποίησή του, η άσκηση μιας παραδοσιακής τέχνης προϋποθέτει την εξασφάλιση των πρώτων υλών που απαιτούνται, κτλ. β) Περιγράψτε τις γνώσεις και τις ικανότητες που πρέπει να έχει όποιος συμμετέχει στην επιτέλεση του στοιχείου. Για παράδειγμα, προκειμένου να συμμετάσχει κανείς σε ένα δρώμενο πρέπει να γνωρίζει τους χορούς και τα τραγούδια, για να ασκήσει μια τέχνη πρέπει να κατέχει ορισμένες δεξιότητες κτλ.
Πολλές φορές στους κόλπους των κοινοτήτων καταγράφονται διαφορετικές απόψεις για την πολιτιστική κληρονομιά (π.χ. για την τέλεση ενός εθίμου, για το ποια τραγούδια είναι κατάλληλα για ένα πανηγύρι). Κάτι τέτοιο είναι όχι απλά αποδεκτό, αλλά και εύλογο. Είναι σημαντικό στο Δελτίο να παρουσιάζονται όλες οι απόψεις με τρόπο που να αντανακλά τη σημασία τους για την κοινότητα.
Οι μετασχηματισμοί της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς είναι μέρος του ζωντανού χαρακτήρα της. Για παράδειγμα, πολλές εθιμικές πρακτικές έχουν χάσει τον παλιό τελετουργικό τους χαρακτήρα, αποκτώντας όμως άλλες λειτουργίες, π.χ. αποτελούν ευκαιρία για τη συνεύρεση των μελών της κοινότητας. Γι’ αυτό αναφορά σε «αυθεντικές», «γνήσιες», «ανόθευτες» εκδοχές ενός στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, σε αντίθεση με άλλες «μη αυθεντικές», «νοθευμένες» κτλ. δεν είναι συμβατή με την άυλη πολιτιστική κληρονομιά και τις πολιτικές διαφύλαξής της και, ως εκ τούτου, δεν γίνονται αποδεκτές.

v. Ειδικοί όροι και γλώσσα

Κατά την αναλυτική περιγραφή είναι χρήσιμο να παρατίθενται και οι όροι που χρησιμοποιεί η κοινότητα φορέων, για να περιγράψει το στοιχείο και την επιτέλεσή του. Η επεξήγηση των όρων και των λέξεων, αν κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο, μπορεί να παρατεθεί σε Γλωσσάρι που θα συνοδεύει το Δελτίο (βλ. πεδίο 10).

4. Χώρος/εγκαταστάσεις και εξοπλισμός που συνδέονται με την επιτέλεση/ άσκηση του στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

Στο πεδίο αυτό πρέπει να προσδιοριστεί ο ιδιαίτερος χώρος που επιτελείται το στοιχείο (π.χ. πλατεία του χωριού για ένα πανηγύρι κλπ.) και τα υλικά αντικείμενα που έχουν σχέση με την επιτέλεση (π.χ. ο εξοπλισμός που είναι απαραίτητος για να κάνει ένας μάστορας τη δουλειά του). Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο πεδίο δεν αναφέρεται στον γενικό γεωγραφικό προσδιορισμό του στοιχείου, ο οποίος παρατίθεται στο πεδίο 3. Για παράδειγμα, το παραδοσιακό πανηγύρι του Συρράκου πραγματοποιείται στο Συρράκο και η πληροφορία αυτή παρατίθεται στο πεδίο 3. Συγκεκριμένα όμως ο χώρος που γίνεται το πανηγύρι είναι η πλατεία του Συρράκου. Για τη σημασία του συγκεκριμένου χώρου όπου τελείται το δρώμενο γίνεται λόγος στο πεδίο αυτό.

5. Προϊόντα ή εν γένει υλικά αντικείμενα που προκύπτουν ως αποτέλεσμα της επιτέλεσης/άσκησης του στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς 

Στο πεδίο αυτό προσδιορίζονται τα υλικά προϊόντα που προκύπτουν από την επιτέλεση του στοιχείου, αν βέβαια προκύπτουν. Συγκεκριμένα:
α) Κύρια προϊόντα της επιτέλεσης του στοιχείου. Για παράδειγμα, τα υφαντά που δημιουργεί όποιος/-α ασκεί την τέχνη της υφαντικής: σκεπάσματα, ενδύματα κτλ.
β) Δευτερεύοντα παραπροϊόντα, π.χ. μια τυροκομική πρακτική αποσκοπεί στην παραγωγή ενός τυριού, με τα υπολείμματα της διαδικασίας όμως παράγεται και ζωοτροφή.
Αν η επιτέλεση ενός στοιχείου δεν περιλαμβάνει την παραγωγή ενός υλικού προϊόντος, το πεδίο αυτό δεν πρέπει να συμπληρωθεί. Σημειώνεται ότι οι αποτυπώσεις ή καταγραφές διαφόρων εκφάνσεων της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς δεν εμπίπτουν στο συγκεκριμένο πεδίο (π.χ. η βιντεοσκόπηση ενός πανηγυριού).

6. Ιστορικά στοιχεία για το στοιχείο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (έως 700 λέξεις)

Στο πεδίο αυτό παρατίθενται στοιχεία για την ιστορική εξέλιξη του στοιχείου, με ιδιαίτερη έμφαση: α) στους παλιότερους μετασχηματισμούς που είναι καταγεγραμμένοι στη συλλογική μνήμη της κοινότητας φορέων β) στους μετασχηματισμούς του στοιχείου που είναι σε εξέλιξη στη σύγχρονη εποχή. 

Στο πεδίο αυτό μπορούν να παρατεθούν και πληροφορίες για την ιστορία της ίδιας της κοινότητας φορέων του στοιχείου (π.χ. σύντομη αναδρομή στην ιστορία του χωριού που τελεί ένα δρώμενο ή στην ιστορία του συλλόγου που οργανώνει μια γιορτή).

Η αναγωγή ενός στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς στην αρχαιότητα (π.χ. η σύνδεση ενός λαϊκού δρωμένου με την αρχαία διονυσιακή λατρεία, ή η αναγωγή μιας τέχνης στην ομηρική εποχή κλπ.) δεν είναι απαραίτητη προκειμένου να τεκμηριωθεί η σημασία του για την κοινότητα ή/και για την ελληνική κοινωνία και, ως εκ τούτου,  πρέπει να αποφεύγεται.

 

7. Η σημασία του στοιχείου της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς σήμερα


α. Ποια είναι η σημασία του στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς για τα μέλη της κοινότητας/τους φορείς του; (όχι λιγότερες από 100- όχι περισσότερες από 300 λέξεις)

Σε αυτό το πεδίο η κοινότητα φορέων καλείται να περιγράψει τη σημασία του στοιχείου για την ταυτότητα, τη μνήμη, την ευημερία της ίδιας της κοινότητας αλλά και της ευρύτερης τοπικής κοινωνίας (για παράδειγμα η σημασία μιας παραδοσιακής τέχνης/επαγγέλματος για όσους/όσες το ασκούν αλλά και για την τοπική κοινωνία στην οποία ασκείται η τέχνη/επάγγελμα). Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να αποδοθεί στη σημασία που έχει το στοιχείο για τους νέους. Σημειώνεται ότι ως μέλη μιας τοπικής κοινότητας θεωρούνται και όσοι-ες δεν διαβιούν στην κοινότητα αλλά μακριά από αυτή (οι μετανάστες και μετανάστριες, οι απόδημοι κ.ά.).

β. Ποια είναι η σημασία του στοιχείου της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς για τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία; (όχι λιγότερες από 100- όχι περισσότερες από 200 λέξεις)

Στο πεδίο αυτό δίνεται η ευκαιρία στην κοινότητα φορέων να εκφράσει τη γνώμη της για τη σημασία που έχει το στοιχείο για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας και όχι μόνο για την ίδια την κοινότητα. Για παράδειγμα, η διαφύλαξη μιας εθιμικής πρακτικής συμβάλλει στην ανάδειξη του εθιμικού πλούτου της ελληνικής κοινωνίας γενικά.

γ. Συμμετείχε και πώς η κοινότητα στην προετοιμασία της εγγραφής του στοιχείου της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας; (όχι λιγότερες από 200- όχι περισσότερες από 300 λέξεις)

Στο πεδίο αυτό πρέπει να παρατεθούν συνοπτικά μεν, συγκεκριμένα δε στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο η εγγραφή του στοιχείου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιά της Ελλάδας αποτέλεσε αντικείμενο διαβούλευσης του συνόλου της κοινότητας φορέων του στοιχείου. Πώς ενημερώθηκε η κοινότητα φορέων και πώς λήφθηκε η απόφαση υποβολής πρότασης εγγραφής του στοιχείου στο Εθνικό Ευρετήριο; Έγιναν, για παράδειγμα, δημόσιες συζητήσεις; Ποιοι και πώς συμμετείχαν στη σύνταξη του Δελτίου (π.χ. παρέχοντας πληροφορίες και τεκμηριωτικό υλικό); Καταγράφονται στο Δελτίο όλες οι απόψεις που εκφράζονται στο πλαίσιο της κοινότητας σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του στοιχείου;

8. Διαφύλαξη/ανάδειξη του στοιχείου της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

Με τον όρο διαφύλαξη εννοούνται δράσεις που αποσκοπούν στη μετάδοση του στοιχείου στις νεότερες γενιές. Η έννοια της διαφύλαξης δεν συμβιβάζεται με την επιβολή μιας «αυθεντικής/γνήσιας» εκδοχής του στοιχείου. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση δράσεων διαφύλαξης γίνεται πάντα με γνώμονα το γεγονός ότι η παράδοση μετασχηματίζεται και νοηματοδοτείται συνεχώς, δεν «παγώνει» ποτέ ως προς τις μορφές και τους τρόπους επιτέλεσης. Μπορείτε να δείτε γι’ αυτό περισσότερα στις Συχνές Ερωτήσεις, τις οποίες παρακαλούμε θερμά να συμβουλεύεστε σε κάθε φάση της διαδικασίας υποβολής φακέλου για εγγραφή, αλλά και για γενικότερα θέματα που αφορούν τις πολιτικές και δράσεις για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά.


α. Πώς μεταδίδεται το στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις νεότερες γενιές σήμερα; (όχι λιγότερες από 200, όχι περισσότερες από μέχρι 300 λέξεις)

Στο πεδίο αυτό δίνεται η ευκαιρία στην κοινότητα φορέων να παραθέσει αναλυτικά τους τρόπους με τους οποίους οι νεότεροι: α) μυούνται στην επιτέλεση του στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και στη σημασία της για την κοινότητα, β) αποκτούν τις γνώσεις και δεξιότητες που είναι απαραίτητες για να συμμετάσχουν στην επιτέλεση του στοιχείου. Για παράδειγμα, μια τέχνη μπορεί να διδάσκεται σε μια εκπαιδευτική δομή (τυπική εκπαίδευση), σε εργαστήρια που διοργανώνονται για το σκοπό αυτό (μη τυπική εκπαίδευση), ή/και να μαθαίνεται εμπειρικά δίπλα σε έναν έμπειρο μάστορα. Σε ό,τι αφορά τα εθιμικά δρώμενα, η μετάδοση γίνεται άτυπα, συνήθως δηλ. τα νεότερα μέλη μιας κοινότητας αρχικά παρακολουθούν την επιτέλεσή τους και σταδιακά αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο σε αυτά.

Στο πεδίο αυτό μπορούν να παρατεθούν και οι περιορισμοί που ενδεχομένως διέπουν τη μετάδοση των γνώσεων και των πρακτικών, για παράδειγμα τα μυστικά που συνδέονται με την άσκηση ενός παραδοσιακού επαγγέλματος. 

β. Μέτρα διαφύλαξης/ανάδειξης του στοιχείου της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς που έχουν ληφθεί στο παρελθόν ή που εφαρμόζονται σήμερα (σε τοπική, περιφερειακή ή ευρύτερη κλίμακα) (όχι λιγότερες από 200, όχι περισσότερες από 300 λέξεις)

Στο πεδίο αυτό μπορούν να παρατεθούν παραδείγματα δράσεων για την ανάδειξη του στοιχείου, για παράδειγμα ραδιοφωνικές, τηλεοπτικές ή/και διαδικτυακές εκπομπές, εκπαιδευτικά προγράμματα (για μαθητές και ενήλικες), καθώς και εκδόσεις, αφιερώματα στον τύπο, κτλ.  

Επίσης, μπορούν να παρατεθούν οι δράσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από την ίδια την κοινότητα φορέων ή από θεσμούς που διαχειρίζονται το στοιχείο (π.χ. τον τοπικό Δήμο ή την οικεία Περιφέρεια) για τη διαφύλαξη του στοιχείου κατά το παρελθόν. Για παράδειγμα μπορεί να υπήρξε προσπάθεια διαμόρφωσης ενός θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση του στοιχείου, να συστήθηκε ένας σύλλογος κλπ.). Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να αποδοθεί στον βαθμό συμμετοχής της κοινότητας φορέων στις δράσεις αυτές, στο αν πέτυχαν τους στόχους τους ή όχι κ.ά.

γ. Μέτρα διαφύλαξης/ανάδειξης που προτείνεται να εφαρμοστούν στο μέλλον (σε τοπική, περιφερειακή ή ευρύτερη κλίμακα) (όχι λιγότερες από 300 όχι περισσότερες από 500 λέξεις)

Στο πεδίο αυτό δίνεται η ευκαιρία στην κοινότητα φορέων να αποτυπώσει, με βάση μια ρεαλιστική εκτίμηση ή ανάλυση, τόσο τα χαρακτηριστικά του στοιχείου της άυλης πολιτιστικής που συνιστούν το δυναμισμό του, όσο και αυτά που το καθιστούν ευάλωτο σε τάσεις που διαμορφώνονται στο περιβάλλον του, ώστε να περιγράψει μέτρα που τυχόν χρειάζονται για να διασφαλιστεί η μετάδοσή του στις επόμενες γενιές.

Με βάση αυτή την εκτίμηση ή ανάλυση, η κοινότητα των φορέων μπορεί να διαγνώσει έπειτα τις τυχόν ευκαιρίες ή τις ενδεχόμενες απειλές για την διασφάλιση της μετάδοσής του.

Μετά από μια τέτοια ρεαλιστική αποτύπωση και διάγνωση, η κοινότητα των φορέων θα είναι σε θέση να διατυπώσει μέτρα διαφύλαξης για το στοιχείο της κληρονομιάς της.

Επομένως, η κοινότητα των φορέων καλείται να εργαστεί σε δύο στάδια. Στο πρώτο στάδιο μπορεί:

1.α) Να εντοπίσει τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στο περιβάλλον της κοινότητας για την ανάδειξη και την καλύτερη μετάδοση του στοιχείου, λαβαίνοντας υπόψη το δυναμισμό του στοιχείου.

1.β) Να εντοπίσει τα προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η κοινότητα σε ό,τι αφορά τη διαφύλαξη του στοιχείου.

1.γ) Να εντοπίσει τους πιθανούς κινδύνους που απειλούν τη διαφύλαξη του στοιχείου. Οι κίνδυνοι συνήθως προέρχονται από αλλαγές στο κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον της κοινότητας που ασκεί το στοιχείο, αλλά μπορεί και να σχετίζονται με την ίδια την εγγραφή. Για παράδειγμα, είναι καλό να εκτιμηθεί το ενδεχόμενο να προκύψουν ανεπιθύμητα αποτελέσματα από την εγγραφή του στοιχείου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας και την ανάδειξή του σε ένα ευρύτερο, εγχώριο και διεθνές, κοινό.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι υπάρχουν κίνδυνοι που απειλούν τη διαγενεακή μετάδοση ενός στοιχείου και προέρχονται από την πληθυσμιακή αποδυνάμωση των κοινοτήτων της υπαίθρου, ιδίως δε των ορεινών. Αυτοί αποτελούν μέρος πολύ ευρύτερων κοινωνικών και οικονομικών μετασχηματισμών και, προφανώς, δεν μπορεί να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο των μέτρων διαφύλαξης ενός στοιχείου της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Εάν η κοινότητα των φορέων θεωρεί ότι πρέπει να αποτυπωθούν, η αναφορά σε αυτούς είναι καλό να γίνεται με ρεαλιστικό τρόπο.

Στο δεύτερο στάδιο μπορεί:

2.α) Να παραθέσει τις δράσεις που έχει αποφασίσει να πραγματοποιήσει για τη διαφύλαξη του στοιχείου και τη μετάδοσή του στις επόμενες γενιές. Έχει σημασία να αναζητηθεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της ενίσχυσης των παραδοσιακών τρόπων μετάδοσης και της συμπλήρωσής τους με νέους τρόπους, ώστε να μη διακόπτεται η αλυσίδα μετάδοσης.

2.β) Να διατυπώσει προτάσεις συνεργασίας για τη διαφύλαξη του στοιχείου με τη διοίκηση, επιστημονικά και ερευνητικά ιδρύματα, αλλά και φορείς της κοινωνίας των πολιτών κ.ά.. Για παράδειγμα, σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται ενέργειες όχι μόνο για την προστασία του ίδιου του στοιχείου, αλλά και για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος που σχετίζεται με αυτό. Πολλές φορές είναι σημαντική στις πολιτικές διαφύλαξης η ανάπτυξη ολοκληρωμένων διατομεακών προσεγγίσεων για τη διαφύλαξη ενός στοιχείου, συνδυάζοντας, για παράδειγμα, οικονομικές, περιβαλλοντικές και πολιτιστικές πτυχές.

2.γ)  Να αναφερθεί στις δυνατότητες διαφύλαξης του στοιχείου που μπορεί να προκύπτουν, μεταξύ άλλων, από την εγγραφή του στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.

Κάθε στοιχείο απαιτεί τα δικά του μέτρα διαφύλαξης, τα οποία πρέπει να προκύπτουν από τη διαβούλευση της κοινότητας φορέων και ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της.

Οι δράσεις διαφύλαξης πρέπει να αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες και όχι αόριστες απειλές. Π.χ. κίνδυνο για ένα στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς δεν μπορεί να συνιστά η γενικόλογη αναφορά στην  «παγκοσμιοποίηση», μπορεί όμως να είναι η ανεξέλεγκτη έκθεσή του στις επισκέψεις τουριστών. Επίσης, πρέπει πάντοτε να λαμβάνονται υπόψη και να αξιοποιούνται τα στοιχεία που δίνουν τον ιδιαίτερο δυναμισμό του κάθε στοιχείου της κληρονομιάς.

 

9. Βασική Βιβλιογραφία

Τονίζεται ιδιαίτερα ότι το Δελτίο Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς αποτυπώνει τον λόγο της κοινότητας των φορέων. Γι’ αυτό όσα παρατίθενται στο Δελτίο πρέπει να είναι προϊόν δημόσιας διαβούλευσης και να αντανακλούν τη θέληση της κοινότητας. Αντιγραφή δημοσιευμάτων (ακόμη και εάν παρατίθεται η πηγή ή ακόμα και αν συγγραφείς των δημοσιευμάτων είναι οι συντάκτες του Δελτίου) δεν γίνεται αποδεκτή, διότι δεν συμβάλλει στην ανάδειξη της σημασίας που έχει το στοιχείο για τους φορείς του ούτε μπορεί να αποδώσει τη βούλησή τους για τη διασφάλιση της μετάδοσης του στοιχείου της κληρονομιάς τους. Εξυπακούεται ότι οι κοινότητες φορέων και ιδιαίτερα όσοι αναλαμβάνουν τη σύνταξη του Δελτίου οφείλουν να συμμορφώνονται με την ακαδημαϊκή δεοντολογία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα πνευματικά δικαιώματα και την αποφυγή της λογοκλοπής. (https://www.lib.auth.gr/sites/default/files/docs_files/plagiarism_0.pdf)

Στο πεδίο αυτό παρατίθενται οι πηγές (βιβλία, ιστότοποι κτλ.) που πιθανόν αξιοποιήθηκαν για τη σύνταξη του Δελτίου. Ο τρόπος παράθεσης των βιβλιογραφικών πηγών πρέπει να ακολουθεί το εξής πρότυπο:
1. Παράθεση παραπομπής μέσα στο κείμενο: π.χ. Αντίθετα, τα έβλεπαν ως συλλογές εθνογραφικών «στοιχείων» και ίσως για τον λόγο αυτό δεν δημοσιεύτηκαν ως τέτοια (Barber, 2007:16-17).
2. Πίνακας βιβλιογραφίας
Για βιβλία: π.χ. Παναγιωτόπουλος, Σ. (2000), Το χωριό μου, Αθήνα: εκδ. Αστήρ
Για συμβολές σε συλλογικούς τόμους: Δημητριάδης, K. (1998), «Ο χορός και το πανηγύρι», στο Κ. Διαμαντάκος και Γ. Νικολέας (επιμ.), Χορευτικά Δρώμενα και Γιορτές, Καλαμάτα: εκδ. Μοριάς, σσ. 200-214.
Για άρθρα σε περιοδικά: Τωμαδάκης, Νικόλαος (1979) «Ο αποικισμός Καρπαθίων εις Μικρασίαν και το Αϊδίνι», Καρπαθιακαί Μελέται, τόμ. Α΄, σελ. 24-32.

10. Συμπληρωματικά Τεκμήρια

Στο πεδίο αυτό μπορούν να παρατεθούν διάφορα τεκμήρια που βοηθούν τον αναγνώστη να αποκτήσει μια σφαιρική εικόνα για το στοιχείο, όπως:

α) Ηλεκτρονικοί σύνδεσμοι προκειμένου ο αναγνώστης του Δελτίου να ανακατευθυνθεί σε δημοσιεύματα, βίντεο και λοιπό υλικό που είναι ελεύθερα διαθέσιμο στο διαδίκτυο, είτε ανήκουν στην κοινότητα είτε όχι (π.χ. βίντεο, αρχεία ήχου, έγγραφα, σκαριφήματα, σχέδια, χάρτες κ.ά.), καθώς και υπερσύνδεσμοι ιστοτόπων (web-sites) ή ιστολογίων (blogs) με σημαντικές πληροφορίες για το στοιχείο. 

 

β) Φωτογραφίες. Μαζί με την υποβολή του Δελτίου πρέπει να υποβληθούν και μέχρι 10 φωτογραφίες (ανάλυσης 1080 x 1080 pixels και πάνω) υπό τη μορφή ξεχωριστών αρχείων JPEG, και όχι ενσωματωμένες στο Δελτίο. Οι φωτογραφίες πρέπει να φέρουν αρίθμηση από το 1 μέχρι το 10. Ευκταίο είναι να περιλαμβάνονται τόσο σύγχρονες αποτυπώσεις του στοιχείου όσο και φωτογραφίες παλαιότερων εποχών, αν βέβαια είναι διαθέσιμες. Διευκρινίζεται ότι επί των φωτογραφιών δεν πρέπει να αναγράφεται καμία πληροφορία. Oι λεζάντες που αντιστοιχούν στις φωτογραφίες πρέπει να παρατίθενται σε ξεχωριστό ηλεκτρονικό αρχείο word.

 

ΠΡΟΣΟΧΗ: Για το φωτογραφικό υλικό που θα μας αποστείλετε είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση και αποστολή της σχετικής  υπεύθυνης δήλωσης παραχώρησης.

 

Η Υπεύθυνη Δήλωση μπορεί να συμπληρωθεί με δύο (2) τρόπους:

1ος Τρόπος:

Κατεβάζετε το πρότυπο της Υπεύθυνης Δήλωσης από εδώ, το συμπληρώνετε, το υπογράφετε και τέλος επισκέπτεστε ένα υποκατάστημα ΚΕΠ για την επικύρωση του γνησίου της υπογραφής σας. ΠροσοχήΥπεύθυνες Δηλώσεις χωρίς γνήσιο της υπογραφής θεωρούνται άκυρες.

Αποστολή της Υ.Δ.: Σαρώνετε (σκανάρετε) το έγγραφο και αποστέλλετε ηλεκτρονικά το σχετικό αρχείο, μαζί με το Δελτίο και το λοιπό τεκμηριωτικό υλικό αν υπάρχει, στην ηλεκτρονική διεύθυνση ayla@culture.gr εντός της ορισθείσας προθεσμίας.

2ος Τρόπος

Ηλεκτρονική συμπλήρωση της Υπεύθυνης Δήλωσης (μέσω της ιστοσελίδας https://www.gov.gr/ipiresies/polites-kai-kathemerinoteta/psephiaka-eggrapha-gov-gr/ekdose-upeuthunes-deloses). 

Η Υ.Δ. παρακαλούμε να συμπληρωθεί ως εξής:

“Δηλώνω υπεύθυνα ότι είμαι ο/η κάτοχος του φωτογραφικού υλικού, το οποίο υποβλήθηκε για την τεκμηρίωση του Δελτίου Καταγραφής Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς με τίτλο: «………συμπληρώνετε τον τίτλο του στοιχείου…………..», το οποίο βρίσκεται σε διαδικασία εγγραφής στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς που διαχειρίζεται η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού (στο πλαίσιο της εφαρμογής της Σύμβασης για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς – UNESCO, 2003).

 Στην περίπτωση που το στοιχείο εγγραφεί στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας και με τον όρο να αναφέρονται σε κάθε χρήση τα στοιχεία του κατόχου και του δημιουργού, παραχωρώ το σχετικό υλικό προς:  

 – δημοσίευση στην ιστοσελίδα για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά https://ayla.culture.gr 

– δημοσίευση στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού http://www.culture.gr

– δημοσίευση στο κανάλι της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς – ΥΠΠΟΑ στο YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCofWLyIUmaGRfgLL22FXXIw

– χρήση σε δράσεις προβολής και ανάδειξης του συγκεκριμένου στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και του έργου της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού εντός και εκτός Ελλάδος.

 Παραχωρώ τις ακόλουθες φωτογραφίες* (μέχρι 10 φωτογραφίες αντιπροσωπευτικές του στοιχείου ΑΠΚ) …..”

 

*Προσοχή: Για κάθε φωτογραφία πρέπει να αναφέρονται τα εξής στοιχεία:

  1. Αύξων αριθμός και τίτλος φωτογραφίας, 2. Ημερομηνία Λήψης,  3. Δημιουργός, 4. Κάτοχος

Αποστολή της Υ.Δ.: Και σε αυτή την περίπτωση το αρχείο που θα προκύψει θα πρέπει να αποσταλεί ηλεκτρονικά, μαζί με το Δελτίο και το λοιπό τεκμηριωτικό υλικό αν υπάρχει, στην ηλεκτρονική διεύθυνση ayla@culture.gr εντός της ορισθείσας προθεσμίας.

 

*ΛΕΖΑΝΤΕΣ*

Υπενθυμίζουμε ότι οι λεζάντες που αντιστοιχούν στις φωτογραφίες πρέπει να αποσταλούν ηλεκτρονικά σε ξεχωριστό ηλεκτρονικό αρχείο word μαζί με το Δελτίο και το λοιπό τεκμηριωτικό υλικό.

 

ΠΡΟΣΟΧΗ: 

Οι φωτογραφίες θα αναρτηθούν – μαζί με το Δελτίο ΑΠΚ- στην ιστοσελίδα για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ελλάδας (https://ayla.culture.gr)​ και θα αξιοποιηθούν από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ΜΟΝΟ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ του στοιχείου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, με στόχο τη δημοσιοποίηση της εγγραφής και την περαιτέρω ανάδειξη του στοιχείου.

γ) Επιπρόσθετο υλικό. Αν κριθεί αναγκαίο, η κοινότητα έχει τη δυνατότητα να παραθέσει επιπρόσθετο υλικό, το οποίο όμως πρέπει να συμπληρώνει όσα αναφέρονται στο Δελτίο και να μην αναπαράγει αναλυτικότερα όσα ήδη παρατίθενται στο Δελτίο. Στο επιπρόσθετο υλικό μπορεί να περιλαμβάνονταιχωρίς κάτι τέτοιο να είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εγγραφή του στοιχείου, επιστολές υποστήριξης της υποψηφιότητας, αρχειακά τεκμήρια, γλωσσάρι των όρων/ιδιωματικών λέξεων που πιθανά παρατίθενται στο Δελτίο κτλ. Το παράρτημα ή τα παραρτήματα υποβάλλονται σε ξεχωριστά αρχεία word και δεν ενσωματώνονται στο Δελτίο.

 

11. Στοιχεία συντάκτη του Δελτίου και ημερομηνία υποβολής

α. Όνομα Συντάκτη/-ών
β. Ιδιότητα Συντάκτη/-ών
γ. Τόπος και Ημερομηνία Σύνταξης του Δελτίου

Στο πεδίο αυτό παρατίθεται η ημερομηνία που ολοκληρώθηκε εκ μέρους της κοινότητας η επεξεργασία του Δελτίου.

12. Τελευταία συμπλήρωση/επικαιροποίηση του Δελτίου

Το πεδίο αυτό συμπληρώνεται κατά την επικαιροποίηση του Δελτίου, στην οποία προβαίνει η κοινότητα κατά τακτά χρονικά διαστήματα, συνήθως ανά πενταετία.