Category: Εγγεγραμμένα Στοιχεία

Καρναβάλι Σοχού | 2019

Τοπικό έθιμο που τελείται στον Σοχό της Θεσσαλονίκης. Έχει τις ρίζες του στα καλοχρονίτικα, γονιμικά δρώμενα, που βιώνουν με ιδιαίτερο ζήλο οι Σοχινοί μέχρι σήμερα. Είναι συλλογική προσπάθεια αλλά και ατομική  υπόθεση και ευθύνη του κάθε Σοχινού. Απαραίτητα στοιχεία, εκτός από δέρματα μαύρου τράγου, είναι ο μελωδικός ήχος των κουδουνιών, ο ρυθμικός βηματισμός, το ερωτικό […]

H αγροδιατροφική παράδοση του χαρουπιού στην Κρήτη | 2019

Το χαρούπι είναι υπερτροφή με μεγάλη διάρκεια ζωής και αξιόλογα προϊόντα, όπως το χαρουπόμελο, το χαρουπάλευρο και η χαρουμπία. Γνωστό ως «η σοκολάτα των φτωχών», έσωσε τον πληθυσμό της Κρήτης από τον λιμό στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Έχει μεγάλη διάρκεια ζωής και συνιστά εναλλακτική επιλογή καλλιέργειας στην παγκόσμια κλιματική αλλαγή. Εγγράφηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης […]

Η υφαντική τέχνη για τη δημιουργία κιλιμιών στον όρθιο αργαλειό στο Γεράκι Λακωνίας | 2019

Τα γερακίτικα κιλίμια είναι χειροποίητοι τάπητες που υφαίνονται σε όρθιο ξύλινο αργαλειό. Αποτελούνται από πολύχρωμα μάλλινα νήματα, που δημιουργούν τον πολύπλοκο φυτικό ή γεωμετρικό διάκοσμο, και από βαμβακερό στημόνι. Τα κιλίμια υφαίνονται σε ποικίλες διαστάσεις και είναι μονοκόμματα. Οι γνώσεις υφαντικής μεταφέρονται προφορικά με βιωματική μαθητεία από τις μητέρες και τις γιαγιάδες στις κόρες ή […]

Καλαθοπλεκτική στη Βωλάξ Τήνου | 2019

Η καλαθοπλεκτική τέχνη στη Βωλάξ περιλαμβάνει την κατασκευή αντικειμένων από το πλέξιμο λυγαριάς, ιτιάς και καλαμιού, τη διαδικασία συλλογής των πρώτων υλών, την επεξεργασία και αποθήκευσή τους, όπως διαμορφώθηκε κυρίως κατά τον 19ο και 20ο αιώνα στην περιοχή της Βωλάξ. Χαρακτηριστικό των καλαθιών είναι η γερή κατασκευή τους, κυρίως λόγω της χρήσης τους για τη […]

Το έθιμο του Αϊ-Γιώρη (Αγίου Γεωργίου) στη Νεστάνη Αρκαδίας | 2019

Το έθιμο του Αϊ-Γιώρη τελείται ανήμερα της εορτής του Αγίου Γεωργίου στη Νεστάνη Αρκαδίας. Οι πανηγυριστές (Αϊ-Γιωρήτες), άντρες και γυναίκες, από πολύ πρωί ανεβαίνουν στην κορυφή του βράχου του Γουλά, ο οποίος δεσπόζει πάνω από το χωριό. Οι περισσότεροι /-ες είναι ντυμένοι με την τοπική φορεσιά και κρατούν γκλίτσες στολισμένες με λουλούδια και αγριοσέλινο. Εκεί, […]

Η λιθοξοϊκή τέχνη των Μεταξάδων Έβρου | 2019

Η λιθοξοϊκή τέχνη των Μεταξάδων είναι η τέχνη της ιδιαίτερης επεξεργασίας της τοπικής πέτρας από εξειδικευμένους τεχνίτες με ειδικά εργαλεία, η οποία εφαρμόστηκε στο κτίσιμο κτιρίων τον 19ο αι., κληροδοτώντας μια μοναδική αρχιτεκτονική στην περιοχή του Έβρου. Ο απόηχος της τέχνης αποτυπώθηκε γλαφυρά στον λαϊκό πολιτισμό. Σήμερα εξελίσσεται δυναμικά, προσαρμοζόμενη στα σύγχρονα οικοδομικά πρότυπα. Eγγράφηκε […]

Ο πολιτισμός της ελιάς και του ελαιόλαδου | 2019

Η καταγωγή του ελαιοδένδρου χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς εξελίχθηκε παράλληλα με τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Μεσογείου. Στη Σαντορίνη τα πρώτα παλαιο/αρχαιοβοτανικά ευρήματα της ελιάς ανάγονται στα 50.000 χρόνια π.Χ., ενώ καλλιεργείται συστηματικά από το 5.000 π.Χ. Αυτή η μακραίωνη παρουσία της ελιάς έχει σημαδέψει το τοπίο αλλά και την καθημερινή, […]

Συριανό Λουκούμι – Λουκούμι Σύρου | 2019

Γλύκισμα που φτιάχνεται από νερό πηγής, ζάχαρη και άμυλο, ενώ με την προσθήκη χρώματος, αρώματος ή/ και ξηρών καρπών προκύπτει ποικιλία γεύσεων. Στη Σύρο έφτασε με τους πρώτους Χιώτες και Ψαριανούς πρόσφυγες μετά την καταστροφή των νησιών τους τη διετία 1822-24 και από τότε συνδέθηκε άρρηκτα με τη ζωή των κατοίκων του νησιού, διατηρώντας τον […]

Καρσάνικο Κέντημα (Καρυά Λευκάδας) | 2019

Το καρσάνικο κέντημα είναι ένα ξεχωριστό είδος κεντητικής τέχνης, ιδιαίτερα λεπτό και φίνο και μετρημένο με μαθηματική ακρίβεια, που απαντάται στην Καρυά Λευκάδας. Αποτελεί σύλληψη και δημιουργία της Μαρίας Σταύρακα (Κουτσοχέρω) και εξελίχθηκε σε σπάνια τέχνη από τις γυναίκες της Καρυάς. Γίνεται με τη βελόνα ραψίματος, με μεταξωτή ή βαμβακερή κλωστή. Εγγράφηκε στο Εθνικό Ευρετήριο […]

Καρπάθικο Γλέντι | 2019

Το καρπάθικο γλέντι αποτελεί σημαντικότατη έκφραση του ζωντανού λαϊκού πολιτισμού των Καρπαθίων τόσο στο νησί τους όσο και σε κοινότητες της διασποράς εντός και εκτός Ελλάδος. Συνδέεται με τις τελετουργίες του κύκλου της ζωής και του κύκλου του χρόνου, χαρακτηρίζεται από ανταλλαγή αυτοσχέδιων και αυθόρμητων (αυτοστιγμεί δημιουργούμενων) μαντινάδων από τους γλεντιστές σε θέματα που αφορούν […]