Η αμπελοοινική κληρονομιά της Σαντορίνης

Η Σαντορίνη διαθέτει έναν από τους πιο παλιούς αμπελώνες παγκοσμίως με ρίζες από τα προϊστορικά χρόνια. Οι Σαντορινιοί αμπελουργοί έχουν διαμορφώσει ιδιαίτερες καλλιεργητικές τεχνικές (κουλούρα, παραδοσιακός τρόπος κλαδέματος) με ειδικά εργαλεία, οινοποιεία με ιδιότυπη αρχιτεκτονική μορφολογία (κάναβες), ενώ πλούσιες είναι οι παραδόσεις που συνδέονται με το αμπέλι, όπως γιορτές για τον τρύγο και το άνοιγμα της νέας σοδειάς.

Οι ιδιαίτερες καλλιεργητικές τεχνικές επινοήθηκαν για την επιβίωση των αμπελώνων σε ένα εξαιρετικά αφιλόξενο οικοσύστημα, που χαρακτηρίζεται από ξηρασία, ανομβρία και σφοδρούς ανέμους. Είναι αυτόρριζοι, καθώς ποτέ δεν προσβλήθηκαν από φυλλοξήρα, λόγω ηφαιστειακού εδάφους. Στις περιοχές με απότομη κλίση οι «πεζούλες» διαμορφώνουν το έδαφος σε επίπεδα, περιορίζοντας την απώλεια του νερού της βροχής.

Κυρίαρχο στοιχείο της συλλογικής ταυτότητας και μνήμης των Σαντορινιών,  το κρασί αποτελεί σημαντικό μέσο τόνωσης των δεσμών της τοπικής κοινωνίας. Ο τρύγος αποτελεί τον συνεκτικό κρίκο της οικογένειας, με τα μέλη της να συγκεντρώνονται για να βοηθήσουν αλλά και για να συναντηθούν μεταξύ τους. Η μετάδοση της παραδοσιακής γνώσης στις νεότερες γενιές διασφαλίζεται μέσα από την οικογένεια, το σχολείο, καθώς και από ποικίλες δράσεις ενημέρωσης της τοπικής κοινωνίας.

Το μοναδικό κλίμα του νησιού και η σύσταση του εδάφους δίνουν ποικιλίες με κρασιά μοναδικά. Ήδη από τον 19ο αιώνα το κρασί της Σαντορίνης ήταν περιζήτητο στο εξωτερικό. Σήμερα διατίθενται κρασιά ΠΟΠ (Σαντορίνη, Νυχτέρι, Vinsanto), υψηλής ποιότητας και διεθνώς αναγνωρισμένα, ενώ μοναδικές και γηγενείς είναι ποικιλίες, όπως Ασύρτικο, Αηδάνι, Αθήρι, Μαυροτράγανο, κ.ά.  Το εμπόριο του κρασιού αλλά και ο οινοτουρισμός αποτελούν σημαντικούς παράγοντες τόνωσης της τοπικής οικονομίας.

 

Συντάκτες του Δελτίου:

1. Νικόλαος Βαρβαρήγος, Oινολόγος

E-mail: nama_ia@yahoo.gr

2. Ιωάννα Βαμβακούρη, Οινολόγος

E-mail: ioanna_oinos@yahoo.gr

3. Κρυσταλλία Παπαοικονόμου, Επικοινωνιολόγος, Δήμος Θήρας
Ε-mail: christallia_p@yahoo.co.uk