Εγγραφή της Σαπωνοποιίας Πατούνη στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Με την με αρ. πρωτ. ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΠΚ/ΔΝΠΑΑΠΚ/ΤΑΠΚΔΘ/289604/187805/1035/252/21.07.2017 Υπουργική Απόφαση, εγκρίθηκε η εγγραφή του στοιχείου με τίτλο «Σαπωνοποιία Πατούνη» στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η Σαπωνοποιία Πατούνη, εδρεύει στην Κέρκυρα και είναι μια οικογενειακή επιχείρηση που για πέντε συνεχείς γενιές, από το 1850, παράγει σαπούνι από προϊόντα ελιάς τοπικής παραγωγής εφαρμόζοντας παραδοσιακές συνταγές και τεχνικές, που βασίζονται στην επεξεργασία-ψήσιμο του σαπουνιού στο καζάνι. Τα προϊόντα της πωλούνται σε όλο τον κόσμο.

Το οικοτεχνικό σαπούνι ήταν διαδεδομένο και συνεχίζει να παρασκευάζεται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, όπως και σε άλλες χώρες. Η πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται είναι συνάρτηση των διαθέσιμων λιπαρών: στις ελαιοπαραγωγικές περιοχές το σαπούνι φτιάχνεται από τα μη βρώσιμα και υψηλής οξύτητας ελαιόλαδα, ενώ στις ορεινές περιοχές χρησιμοποιείται το ζωικό λίπος. Όμως ο τρόπος παραγωγής του οικοτεχνικού σαπουνιού, που βασίζεται στην ψυχρή μέθοδο σαπωνοποίησης, είναι τελείως διαφορετικός από το παραδοσιακό βιοτεχνικό σαπούνι. Η ψυχρή μέθοδος παραγωγής είναι απλούστερη στην υλοποίησή της και δεν απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και ειδικό εξοπλισμό. Αναμφίβολα η οικοτεχνική μέθοδος παραγωγής παρουσιάζει ενδιαφέρον, όμως δεν συνδέεται με τη βιοτεχνική παραγωγή σαπουνιού του 19ου αιώνα που εφαρμόζει η Σαπωνοποιία Πατούνη. 

Το 2008 το κτήριο της σαπωνοποιίας μαζί με τον εξοπλισμό του in situ χαρακτηρίστηκαν ως διατηρητέο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς από το τότε Υπουργείο Πολιτισμού.